Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

3.000.000 νεκροί ετησίως λόγω νέφους

Τρία εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε παγκόσμιο επίπεδο, τρεις φορές περισσότεροι από αυτούς που πεθαίνουν στην άσφαλτο. Η ρύπανση της ατμόσφαιρας ανακηρύσσεται σε υπ' αριθμόν ένα εχθρό της δημόσιας υγείας καθώς ευθύνεται για έναν στους 20 θανάτους. Τα στοιχεία αυτά, που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις «προηγμένες» κοινωνίες στις οποίες εγκλωβίστηκε ο σύγχρονος άνθρωπος χωρίς να καταλαβαίνει ότι έχει μετατραπεί σε θύμα του ίδιου του εαυτού του και του τρόπου ζωής που ακολουθεί, προέρχονται από τελευταία έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) η οποία έρχεται να επιβεβαιώσει εκατοντάδες άλλες που έχουν δείξει ότι το νέφος «σκοτώνει» τους κατοίκους των μεγαλουπόλεων.

«Μόνο στη Γηραιά Ηπειρο τα θύματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε ετήσια βάση είναι τουλάχιστον 100.000. Ο τομέας των μεταφορών είναι υπεύθυνος για το 55%-70% του συνολικού αριθμού των θανάτων. Το υπόλοιπο ποσοστό συνδέεται με τη θέρμανση και τη βιομηχανία» αναφέρει ο Ρομπέρτο Μπερτολίνι, συντονιστής του ευρωπαϊκού τμήματος της έρευνας του ΠΟΥ.

Τα νέα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε πρόσφατο άρθρο που παρουσιάστηκε στην ηλεκτρονική σελίδα του Earth Policy Institute (ερευνητικό κέντρο, διευθυντής του οποίου είναι ο γνωστός οικολόγος Λέστερ Μπράουν), στο οποίο περιλαμβάνονται αποτελέσματα και άλλων ανάλογων ερευνών που δείχνουν ότι καμία χώρα δεν αποτελεί εξαίρεση στον θλιβερό κανόνα της θνησιμότητας εξαιτίας της «φονικής» μόλυνσης. Για παράδειγμα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην έγκριτη επιθεώρηση «Lancet», το ετήσιο «ανθρώπινο κόστος» εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ανέρχεται σε 40.000 ζωές στη Γαλλία, στην Ελβετία και στην Αυστρία. Αλλη έρευνα που διεξήχθη στις ΗΠΑ έδειξε ότι οι θάνατοι εξαιτίας της ρύπανσης της ατμόσφαιρας ανέρχονται σε 70.000 ετησίως, αριθμός ίσος με το σύνολο των θανάτων εξαιτίας καρκίνου του μαστού και προστάτη και φανερά μεγαλύτερος από εκείνον που αποδίδεται στα αυτοκινητικά δυστυχήματα (40.000).

Παγκόσμια απειλή

Τα ανησυχητικά αυτά μηνύματα που έρχονται από το εξωτερικό δεν αφορούν όμως μόνο τους κατοίκους άλλων χωρών. Είναι μια απειλή που μαρτυρεί μια παγκόσμια - και ελληνική - αλήθεια. Τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας το αποδεικνύουν. Με βάση τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την ευρωπαϊκή έρευνα που αφορούσε την Ελβετία, την Αυστρία και τη Γαλλία οι έλληνες επιστήμονες εκτίμησαν, συγκρίνοντας τα στοιχεία αυτά με τα αντίστοιχα ποσοστά των ρύπων στη χώρα μας, ότι στην Αθήνα ποσοστό μεγαλύτερο του 6% των ετησίων θανάτων μπορεί να οφείλεται στη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το ποσοστό αυτό της ετήσιας θνησιμότητας που αποδίδεται για τις τρεις χώρες της έρευνας στην ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί κάλλιστα να αντιστοιχεί και στην Αθήνα, η οποία είναι μια πόλη όπου η ρύπανση αποτελεί σημαντικό πρόβλημα. Τα επίπεδα της ρύπανσης στην Αθήνα είναι μάλιστα αντίστοιχα με του Παρισιού και υψηλότερα από αυτά των πόλεων της Αυστρίας και της Ελβετίας, επεσήμαναν οι επιστήμονες.

Τα σωματίδια και ο ρόλος τους

Οι κυριότερες ανησυχίες των ειδικών επικεντρώνονται στα αιωρούμενα μικροσωματίδια της ατμόσφαιρας (ΡΜ 10), των οποίων η διάμετρος είναι 10 μικρά, που αποτελούν τους πιο επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους: σύμφωνα με τους ειδικούς, τα σωματίδια αυτά εισχωρούν στους πνεύμονες και προκαλούν φλεγμονή μεταφέροντας σε αυτούς τοξικές και καρκινογόνες ουσίες όπως το βενζόλιο. Συνδέονται με αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία εξαιτίας αναπνευστικών προβλημάτων και με υψηλή θνησιμότητα κυρίως εξαιτίας αναπνευστικών και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι επιστήμονες πιστεύουν μάλιστα ότι ο ρόλος των πιο μικρών από αυτά τα σωματίδια (ΡΜ 2,5), των οποίων η διάμετρος είναι 2,5 μικρά, έχει μέχρι στιγμής υποεκτιμηθεί.

Θανατηφόρα εισβολή

Οι έρευνες του ΠΟΥ επικεντρώνονται τώρα ακριβώς σε αυτά τα σωματίδια. «Οταν ο άνθρωπος εισπνεύσει τα σωματίδια αυτά καθώς και το όζον σε συγκεντρώσεις που συναντούμε συνήθως στις αστικές περιοχές, οι αρτηρίες του παρουσιάζουν στένωση με αποτέλεσμα να μειώνονται η ροή του αίματος και η παροχή οξυγόνου στην καρδιά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μόλυνση της ατμόσφαιρας επιδεινώνει τις καρδιοπάθειες και το άσθμα. Μάλιστα οι επιπτώσεις για την υγεία είναι σημαντικές ακόμη και όταν τα επίπεδα των σωματιδίων ή του όζοντος είναι χαμηλά» αναφέρεται στο άρθρο του Earth Policy Institute.

Το ελληνικό φαινόμενο

Δυστυχώς, όπως αποδεικνύει μεγάλη μελέτη του ευρωπαϊκού προγράμματος ΑΡΗΕΑ-2 που δημοσιεύθηκε στην έγκυρη επιστημονική έκδοση «Epidimiology» και στην οποία συμμετείχαν 29 ευρωπαϊκές πόλεις - συντονιστές του προγράμματος ήταν οι επιστήμονες του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών -, τα αιωρούμενα μικροσωματίδια αποτελούν «μόνιμους θαμώνες» και του αθηναϊκού ουρανού. Η έρευνα έδειξε ότι η πρωτεύουσα παρουσίασε σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις υψηλά ποσοστά μικροσωματιδίων, τα οποία σε συνδυασμό με την ύπαρξη κατάλληλων συνθηκών, όπως είναι οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στις χώρες της Νότιας Ευρώπης, έφεραν την Αθήνα στις πρώτες θέσεις σε ό,τι αφορούσε την τοξικότητα των επικίνδυνων αυτών ρύπων.

Αρνητική πρωτιά

Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι με βάση τα επίπεδα συγκέντρωσης διοξειδίου του αζώτου στις διάφορες πόλεις (όσο υψηλότερες είναι οι συγκεντρώσεις του τόσο δραστικότερα γίνονται τα μικροσωματίδια) η Αθήνα κατείχε την «αρνητική πρωτιά» ανάμεσα στις 29 πόλεις που συμμετείχαν στο ΑΡΗΕΑ-2. Και αυτό διότι παρουσίασε τις υψηλότερες τιμές διοξειδίου του αζώτου για κάθε αύξηση μικροσωματιδίων (ΡΜ10) κατά 10g/m3 από όλες τις πόλεις, φαινόμενο που μεταφράζεται σε αύξηση της ημερήσιας θνησιμότητας κατά 0,80% σε σύγκριση με αύξηση της ημερήσιας θνησιμότητας της τάξεως του 0,19% στις πόλεις όπου το διοξείδιο του αζώτου ήταν σε χαμηλά επίπεδα.

Το οικονομικό κόστος

Ακόμη και από οικονομικής απόψεως οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι σημαντικές. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο του Λέστερ Μπράουν, μόνο στην περιοχή του Τορόντο του Καναδά η ατμοσφαιρική ρύπανση μεταφράζεται σε 1 δισ. δολάρια ετησίως εξαιτίας εισαγωγής σε νοσοκομεία, ιατρικών επισκέψεων και χαμένων ωρών εργασίας. Αλλά και στην Ελλάδα έρευνα του ελληνικού γραφείου της Greenpeace (στηρίχθηκε στις μετρήσεις ρύπων του ΥΠΕΧΩΔΕ σε συνάρτηση με το μοντέλο που χρησιμοποιεί ο ΠΟΥ για την εκτίμηση των θανάτων εξαιτίας της ρύπανσης) έδειξε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση ήταν το 1999 υπεύθυνη για περισσότερους από 1.300 θανάτους από βραχυχρόνιες επιπτώσεις και 7.247 θανάτους από μακροχρόνιες επιπτώσεις. Με βάση τα στοιχεία του ΠΟΥ, αναφέρεται στην έκθεση, το οικονομικό ετήσιο κόστος βραχυχρόνιας αύξησης της θνησιμότητας στην Ελλάδα αγγίζει το 1,21 δισ. ευρώ, ενώ για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις εκτιμάται σε 4,37 δισ. ευρώ. Αντιστοίχως η εκτίμηση του ετήσιου κόστους αύξησης βραχυχρόνιας νοσηρότητας εκτιμάται σε 399 εκατ. ευρώ και της μακροχρόνιας σε 1,78 δισ. ευρώ. Συνολικά η εκτίμηση για το βραχυχρόνιο κόστος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία των Ελλήνων ανέρχεται σε 1,6 δισ. ευρώ, ενώ το μακροχρόνιο κόστος σε 6,15 δισ. ευρώ.

Ποια είναι η λύση σύμφωνα με τους ειδικούς; Κατά κύριο λόγο η μείωση της κίνησης στους δρόμους. Οπως αποδεικνύεται, δεν δοκιμάζει μόνο τα νεύρα των οδηγών αλλά και των πεζών. Αποτελεί υπόθεση ζωής ή θανάτου...

Αρχείο Αναρτήσεων