Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Στατίνες: Τα θαυματουργά φάρμακα

Έχω αναφερθεί πολλές φορές σ' αυτήν τη στήλη στο θέμα των στατινών. Ομως η ιατρική επικαιρότητα με αναγκάζει να αναφερθώ και πάλι. Δημοσιεύεται σ' ένα από τα μεγαλύτερα και εγκυρότερα ιατρικά περιοδικά μια μεγάλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης σχετικά με τη χρήση των στατινών.
Αναμφισβήτητα οι στατίνες μπορεί να θεωρηθούν το φάρμακο του αιώνα, αφού κατάφεραν να ελαττώσουν κατά 40% τα εμφράγματα της καρδιάς, τα εγκεφαλικά επεισόδια και τον αιφνίδιο θάνατο. Ποσοστό που ούτε καν διανοούνται να φτάσουν όλες οι άλλες ιατρικές παρεμβάσεις μαζί, δηλαδή η εγχείρηση bypass, η αγγειοπλαστική (μπαλόνι) καθώς και όλα τα άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούμε για τη θεραπεία της στεφανιαίας νόσου.
Ποιο όμως είναι το νεότερο που δίνει η μελέτη της Γλασκόβης; Το νεότερο είναι ότι η ωφέλεια από τις στατίνες συνεχίζεται για 10 ακόμα χρόνια μετά τη διακοπή τους. Παρατηρήθηκε ότι αυτοί που έπαιρναν στατίνες και τις διέκοψαν είχαν λιγότερα καρδιαγγειακά συμβάματα σε ποσοστό 26% σε σχέση με αυτούς που δεν πήραν καθόλου το φάρμακο. Η εξήγηση είναι απλή και αυτονόητη.
Η κύρια δράση των στατινών δεν είναι αυτή που ο πολύς κόσμος πιστεύει, δηλαδή η ελάττωση της κακής χοληστερίνης (LDL) και η μικρή αύξηση της καλής (HDL). Η κύρια δράση των στατινών έχει σχέση με τη σταθεροποίηση της αθηρωματικής πλάκας και την αναζωογόνηση του ενδοθηλίου. Ετσι όταν οι αθηρωματικές πλάκες είναι σταθερές και το ενδοθήλιο παράγει ουσίες που αντιστρατεύονται τη θρόμβωση των αρτηριών και του αρτηριακού σπασμού, τότε τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια ελαχιστοποιούνται.
Κατά συνέπεια είναι αυτονόητο ότι η βελτίωση αυτή που προκαλείται στο τοίχωμα των αρτηριών, συνεχίζεται για αρκετά χρόνια και μετά τη διακοπή του φαρμάκου. Είναι κατά συνέπεια αναμφισβήτητο ότι τόσο οι ασθενείς που πάσχουν από αθηροσκλήρωση, όσο και αυτοί που κινδυνεύουν να πάθουν αθηροσκλήρωση λόγω των επιβαρυντικών παραγόντων, πρέπει να παίρνουν στατίνες χωρίς να παρασύρονται από τα διάφορα σχόλια, ότι μπορεί σε ορισμένο ποσοστό να υπάρξουν παρενέργειες των φαρμάκων αυτών από το ήπαρ (συκώτι) και το μυϊκό σύστημα. Οι παρενέργειες είναι όλες αναστρέψιμες και κανένας φόβος δεν υπάρχει όταν οι άρρωστοι παρακολουθούνται σταθερά από τους γιατρούς τους. Ομως το θέμα που προέκυψε είναι το εξής. Θα πρέπει να παίρνουν στατίνες όλοι οι άνδρες άνω των 50 ετών και οι γυναίκες άνω των 60 ετών; Το ερώτημα είναι εύλογο, δεδομένου ότι σ' αυτές τις ηλικίες οι αρτηρίες των ατόμων αυτών έχουν αθηροσκληρωτικές πλάκες σε ποσοστό άνω του 70% του πληθυσμού.
Αυτό αναμφισβήτητα αποτελεί μια πρόκληση. Δηλαδή το κατά πόσον ο υγιής πρέπει να παίρνει μονίμως φάρμακα για 20-30 χρόνια. Η προσωπική άποψή μου, η οποία στηρίζεται στην εμπειρία της ιατρικής βιβλιογραφίας, είναι να σπεύδουμε βραδέως. Πολλές φορές έχει παρατηρηθεί φάρμακα που χρησιμοποιήθηκαν επιτυχώς για 10-15 χρόνια, να παρουσιάσουν σοβαρές παρενέργειες αργότερα. Με τις σκέψεις αυτές φρόνιμο είναι να περιμένουμε και άλλες σοβαρές μελέτες, για να μπορέσουν τα ελπιδοφόρα αυτά φάρμακα να χορηγηθούν προληπτικά για πολλά χρόνια στους απόλυτα υγιείς.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θ. ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/10/2007

Αρχείο Αναρτήσεων