Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Καρδιακή ανεπάρκεια τελικού σταδίου

Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς τα δεδομένα στις ΗΠΑ δείχνουν ότι περίπου 5 εκατ. ασθενείς πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 550.000 νέες περιπτώσεις. Η κλινική αυτή κατάσταση αποτελεί την κύρια αιτία για 12-15 εκατ. ιατρικές επισκέψεις και 6,5 εκατ. μέρες νοσηλείας ετησίως.

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση στον αριθμό των πασχόντων λόγω της χορηγούμενης θεραπείας, της γήρανσης του πληθυσμού, αλλά και της «διάσωσης» των ασθενών ύστερα από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, καθώς η στεφανιαία νόσος αποτελεί και την κυριότερη αιτία εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας. Οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια εμφανίζουν εξελισσόμενη πορεία επιδείνωσης της καρδιακής λειτουργίας, μερικώς ή και πλήρως ανταποκρινόμενη στη χορηγηθείσα αγωγή, ιδίως εάν έχει διαγνωστεί σε αρχικά στάδια.
Τι συμβαίνει όμως με τους ασθενείς που βρίσκονται σε τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας που υποδηλώνει μεγάλου βαθμού έκπτωση της λειτουργικής ικανότητας, κακή ποιότητα ζωής με σημαντικό περιορισμό ακόμα και στις καθημερινές δραστηριότητες αυτοεξυπηρέτησης του ίδιου του ατόμου;
Στις περιπτώσεις αυτές που φαίνεται ότι η συμβατική φαρμακευτική θεραπεία δεν μπορεί να προσφέρει πολλά, ο ασθενής καταλήγει στη λύση της καρδιακής μεταμόσχευσης, η οποία όμως δεν είναι πάντα εφικτή. Αλλες χειρουργικές επιλογές αποτελούν η βαλβιδοπλαστική ή αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας σε άτομα με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας, λόγω διάτασης μιτροειδικού δακτυλίου, για την οποία δεν υπάρχουν ακόμα μελέτες μακροχρόνιας παρακολούθησης που να δείχνουν σημαντική επίδραση στην επιβίωση. Η καρδιομυοπλαστική και η επέμβαση Batista φαίνεται να έχουν εγκαταλειφθεί, καθώς βρέθηκε να αυξάνουν τη θνητότητα. Ετσι τα τελευταία χρόνια η έρευνα εστιάζεται στη χρήση συσκευών υποβοήθησης της αριστερής κοιλίας.
Η μεγαλύτερη κλινική εμπειρία που έχει αποκομιστεί από τη χρήση τέτοιων συσκευών είναι ως θεραπεία - γέφυρα κατά το στάδιο της αναμονής ασθενών στη λίστα μεταμόσχευσης. Οι συσκευές αυτές εμφυτεύονται μέσα στο θώρακα και παρακάμπτουν το έργο της αριστερής κοιλίας, αντλώντας το αίμα από την αριστερή και μεταφέροντάς το με ώθηση στην αορτή ώστε να κατανεμηθεί με τη συστηματική κυκλοφορία και με την κατάλληλη πίεση στους ιστούς. Η συσκευή φορτίζεται με τη χρήση εξωτερικής μπαταρίας που τη φέρει ο ασθενής με μια ζώνη στη μέση του. Εχουν σχεδιαστεί διάφοροι τύποι συσκευών υποστήριξης της αριστερής κοιλίας για βραχεία χρήση, όπως έπειτα από καρδιοχειρουργική επέμβαση, ως γέφυρα κατά την αναμονή για μεταμόσχευση και ως μακροχρόνια θεραπεία.
Η μελέτη Randomized Evaluation of Mechanical Assistance for the Treatment of Congestive Heart Failure (REMATCH) μελέτησε τη χρήση συσκευών υποβοήθησης της αριστερής κοιλίας ως μόνιμης θεραπείας σε ασθενείς που δεν είχαν επιλεγεί για μεταμόσχευση καρδιάς. Η διετής επιβίωση βρέθηκε σημαντικά μεγαλύτερη στους ασθενείς που είχαν τη συσκευή, αλλά κατεγράφησαν και σημαντικές επιπλοκές, όπως αιμορραγία, λοίμωξη, θρομβοεμβολικά επεισόδια και μηχανικό πρόβλημα της συσκευής.
Η συνεχής βελτίωση των συσκευών θα δώσει μια μόνιμη ή προσωρινή λύση, καθώς υπάρχουν αναφορές για βελτίωση της μυοκαρδιακής λειτουργίας μετά την τοποθέτηση της συσκευής, ιδίως σε ασθενείς τελικού σταδίου καρδιακής ανεπάρκειας που χρήζουν συνεχούς ινότροπης υποστήριξης. Στους ασθενείς αυτούς έχει αναφερθεί ότι η χρήση συσκευών υποβοήθησης της αριστερής κοιλίας οδήγησε σε σημαντική βελτίωση της κλινικής κατάστασης και της λειτουργικότητας του ίδιου του καρδιακού τους μυός, που επέτρεψε στην πορεία να αφαιρεθεί η συσκευή υποστήριξης. Τα τελευταία χρόνια έχουν σχεδιαστεί συσκευές υποβοήθησης κατάλληλες για μικρόσωμους ασθενείς και παιδιά. Υπάρχουν όμως και κλινικές καταστάσεις που αποτελούν αντένδειξη για την τοποθέτηση τέτοιων συσκευών, όπως σοβαρή πολυοργανική ανεπάρκεια (νεφρική, ηπατική, πνευμονική), παθήσεις της αορτής (ανευρύσματα), αποφρακτική αρτηριοπάθεια άκρων, παρουσία μηχανικών προσθετικών βαλβίδων, σοβαρή βαλβιδοπάθεια, ενεργός λοίμωξη και διαγνωσμένη κακοήθεια.
Τελευταία συζητείται ιδιαίτερα η συνδυαστική θεραπεία με μεταμόσχευση κυττάρων, έγχυση αγγειογενετικών αυξητικών παραγόντων και τοποθέτηση συσκευών υποβοήθησης, που αποτελεί και στόχο παρούσης έρευνας.

Αρχείο Αναρτήσεων