Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Καρδιαγγειακός έλεγχος των αθλούμενων

Εν έτει 2004 και με τον απόηχο της ολυμπιάδας της Αθήνας καλά να κρατεί, η διάδοση των αθλητικών δραστηριοτήτων, αγωνιστικών αλλά και ψυχαγωγικών, θα λέγαμε ότι είναι όχι μόνο δεδομένη, αλλά και δυστυχώς εντεινόμενη. Κατά ευχάριστο ομολογουμένως τρόπο το φαινόμενο τούτο δεν διακρίνει ούτε τα φύλα, ούτε τις ηλικιακές ομάδες, ούτε ακόμη και τις κοινωνικές τάξεις.
Από την άλλη μεριά ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας απομακρύνει από το φυσικό περιβάλλον και ελαττώνει σημαντικά την σωματική άσκηση και κίνηση. Αυτά τα τελευταία φαίνεται όλοι να τα έχουμε ανάγκη «ψυχή τε και σώματι» και βέβαια η επιστημονική κοινότητα σωστά μας ενημερώνει ότι τούτα εξασφαλίζουν καλή διάθεση, υγεία και μακροζωΐα. Μπορεί όμως η άθληση να έχει για μας το αντίθετο αποτέλεσμα;
Σίγουρα οι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν συγκεκριμένες ιατρικές οδηγίες για το τι και σε ποιο βαθμό έντασης και διάρκειας πρέπει να κάνουν σ’ ότι αφορά την σωματική άσκηση. Για τους υγιείς πάλι, ή τους φαινομενικά υγιείς, υπάρχουν ορισμένες παθολογικές καταστάσεις, λίγες ευτυχώς, οι οποίες χαρακτηρίζονται από αυξημένο κίνδυνο δυσάρεστων ή και σπανιότατα μοιραίων επιπλοκών κατά την άσκηση, οι οποίες αποτελούν αντένδειξη για άθληση και ειδικά για τον αγωνιστικό αθλητισμό.
Ο αιφνίδιος θάνατος, σπάνιο αλλά τραγικό συμβάν επί νεαρών αθλητών (1:100.000) οφείλεται σε καρδιαγγειακά αίτια στο 90% των περιπτώσεων αυτών. Στα άτομα ηλικίας κάτω των 35 ετών, συνηθέστερη αίτια είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και οι συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών, ενώ στους άνω των 35 η αθηρωματική στεφανιαία νόσος.
Άρα λοιπόν κατά τον «προαθλητικό» έλεγχο θα πρέπει ο γιατρός όχι μόνο ο καρδιολόγος, αλλά και ο οικογενειακός γιατρός, παθολόγος ή παιδίατρος, αφού συχνά εκείνος εξετάζει πρώτος, να είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος και προσεχτικός στην αποκάλυψη (ή αποκλεισμό) παθολογικών τέτοιων καταστάσεων με αυξημένο κίνδυνο αιφνιδίου θανάτου. Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, συγγενείς ή επίκτητες παθήσεις στεφανιαίων αρτηριών, συγγενής στένωση αορτικής βαλβίδας, σε ειδικές περιπτώσεις (όχι πάντα και όχι συχνά), η πρόπτωση μητροειδούς, υποτροπιάζουσες αρρυθμίες, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων διαφόρων σπανίων συνδρόμων, πρωτοπαθείς νόσοι του συνδετικού ιστού με σοβαρές ανωμαλίες του καρδιαγγειακού όπως το σύνδρομο Marfan, τέλος η γνωστή από την «μόδα» των προηγουμένων χειμώνων, μυοκαρδίτιδα.
Τα ευρήματα τέτοιων παθήσεων θα πρέπει να αναζητηθούν 1) Στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό του εξεταζόμενου. Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχουν: ο θωρακικός πόνος, το αίσθημα των προκάρδιων παλμών και της ταχυρρυθμίας, τα λιποθυμικά – συγκοπικά επεισόδια, η δύσπνοια, ενώ από το οικογενειακό ιστορικό κάθε μορφής ιστορικό καρδιοπάθειας και κυρίως ιστορικό των νοσημάτων που προαναφέρθηκαν. Και βέβαια κυρίως ιστορικό αιφνιδίου θανάτου, ειδικά εάν αναφέρεται σε νέες ηλικίες και στενό οικογενειακό περιβάλλον. 2) Στην αντικειμενική εξέταση. 3) Στο ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπερηχοκαρδιογράφημα.
Στις περιπτώσεις των σχολείων και των αθλητικών σωματείων, ο «προαθλητικός» ιατρικός έλεγχος έχει θεσμοθετηθεί από την Πολιτεία, θα πρέπει όμως να το ζητούμε και εμείς οι ίδιοι ακόμη και για «ελαφρές» αθλητικές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο φάσμα του ψυχαγωγικού αθλητισμού. Είναι άλλωστε λογικό και αφού ενημερωθούμε για την κατάσταση της υγείας μας, θα μπορούμε να συμβάλουμε κατόπιν σαφών οδηγιών στην ενίσχυση και βελτίωσή της.
Σε ότι αφορά φαρμακευτικά ή όποια διατροφικά σκευάσματα θα πρέπει να λαμβάνονται με ιδιαίτερη προσοχή και μετά, πάντα από ιατρική συμβουλή.

Tου καρδιολόγου Κωνσταντίνου Γεωργαρούδη.

Αρχείο Αναρτήσεων