Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Ροχαλητό, το μαρτύριο της νύχτας

Πόσοι από εσάς, κυρίως γυναίκες, έχετε περάσει νύχτες και νύχτες μετρώντας προβατάκια λόγω του θορύβου... που προέρχεται από τον σύντροφό σας; Φυσικά, το ροχαλητό δεν προέρχεται μόνο από τους άντρες, αλλά και από τις γυναίκες καθώς και τα παιδιά! Εκτός από ενοχλητικό, είναι όμως συχνά και επικίνδυνο... Ο χειρουργός ΩΡΛ, διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Αθανάσιος Σκούρας, διευθυντής του τμήματος λειτουργικής ρινοπλαστικής, Νοσοκομείου ΙΑΣΩ GENERAL, μας απαντά στα πιο συχνά ερωτήματα που αφορούν το ροχαλητό και την αντιμετώπισή του:

*Τι είναι το ροχαλητό;
«Ροχαλητό είναι ο ήχος που παράγεται κατά τη διάρκεια του ύπνου λόγω της δόνησης των μαλακών ιστών του φάρυγγα, της μαλθακής υπερώας (ουρανίσκου), της σταφυλής και της ρίζας της γλώσσας. Η ανατομική αυτή περιοχή αποτελεί το πιο ευένδοτο σημείο της αναπνευστικής οδού και πάλλεται έντονα αν υπάρχει κάποιος φραγμός στην ελεύθερη δίοδο του αέρα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση του ροχαλητού».
*Τι είναι η υπνική άπνοια;
«Υπνική άπνοια είναι η διακοπή της ροής του αέρα (αναπνοής) τόσο από τη μύτη όσο και από το στόμα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Διακρίνεται σε αποφρακτική υπνική άπνοια, όταν το αίτιο της διακοπής του αέρα οφείλεται σε απόφραξη σε κάποιο σημείο της αναπνευστικής οδού, και σε κεντρική άπνοια, όταν το πρόβλημα εντοπίζεται στον εγκέφαλο απ' όπου δεν στέλνονται τα κατάλληλα μηνύματα για τη λήψη αναπνοής».
*Είναι συχνή η εμφάνιση ροχαλητού και υπνικής άπνοιας;
«Οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, αναφέρουν πως το 45% των ενηλίκων ροχαλίζουν περιστασιακά ενώ το 25% σε καθημερινή βάση. Μεταξύ των ατόμων που ροχαλίζουν, το 20% πάσχουν από υπνική άπνοια. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται ακόμα περισσότερο μεταξύ ανδρών ηλικίας 25-60 ετών (δηλαδή ατόμων που βρίσκονται στην πιο παραγωγική τους ηλικία), ενώ στις γυναίκες το ποσοστό αυξάνεται όταν εισέλθουν στην εμμηνόπαυση. Είναι εντυπωσιακό πως στους επαγγελματίες οδηγούς το ποσοστό εμφάνισης υπνικής άπνοιας εκτινάσσεται στα ύψη, και φτάνει το 62%».
*Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν το ροχαλητό και την αποφρακτική υπνική άπνοια;
«Οποιοδήποτε αίτιο παρεμποδίζει την απρόσκοπτη δίοδο του αέρα στην αναπνευστική οδό μπορεί να προκαλέσει ροχαλητό και αποφρακτική υπνική άπνοια.
Στα παιδιά, συχνές αιτίες είναι η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων (τα "κρεατάκια") και η υπερτροφία των αμυγδαλών. Στους ενηλίκους, συχνά αίτια είναι η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος ("το στραβό διάφραγμα"), η υπερτροφία των ρινικών κογχών, οι ρινικοί πολύποδες, η υπερτροφία των αμυγδαλών, η ευμεγέθης υπερώα και σταφυλή, η μεγάλη γλώσσα, η μικρή κάτω γνάθος και η παχυσαρκία, που οδηγεί σε διόγκωση όλων των μαλακών ιστών του τραχήλου, με συνέπεια τη δυσχερή δίοδο του αέρα διάμεσου του στοματοφάρυγγα».
*Πώς μπορεί να γίνει αντιληπτή η πάθηση αυτή;
«Το πρόβλημα γίνεται αντιληπτό από τους γονείς (αν πρόκειται για παιδί) ή τον/την σύντροφο του πάσχοντος. Το ροχαλητό είναι το κυρίαρχο σύμπτωμα, ενώ περιστασιακά περιγράφεται η ακόλουθη πορεία των γεγονότων: ο ασθενής ενώ ροχαλίζει δυνατά, ξαφνικά σταματά να αναπνέει για λίγη ώρα, γίνεται "ανήσυχος" κινώντας τα άκρα σαν να "αγωνίζεται" να αναπνεύσει, μέχρι που τελικά λαμβάνει μια δυνατή και θορυβώδη αναπνοή, καθώς ο αέρας περνά μέσω της απόφραξης. Αυτό έχει ως συνέπεια τη σύντομη αφύπνιση του πάσχοντος. Η παραπάνω διαδικασία συνήθως επαναλαμβάνεται πολλές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στη σοβαρή τους μορφή, τα επεισόδια αυτά διαρκούν περισσότερο από 10 δευτερόλεπτα το καθένα και συμβαίνουν περισσότερες από 7 φορές την ώρα. Πολλές φορές οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν 30-300 περιστατικά άπνοιας τη νύχτα».
*Ποιες είναι οι επιπτώσεις της πάθησης στη ζωή του ατόμου;
«Η κακή ποιότητα ύπνου οδηγεί σε υπνηλία και λήθαργο κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε αίσθημα διαρκούς κόπωσης, σε αδυναμία μνήμης, φτωχή ικανότητα συγκέντρωσης και κεφαλαλγία. Εχει αναφερθεί σε έρευνες πως σε ποσοστό 8% στα τροχαία ατυχήματα, αιτία είναι η υπνηλία λόγω υπνικής άπνοιας, ενώ και στις βιομηχανίες τα ατυχήματα που συμβαίνουν από την ίδια αιτία αγγίζουν το 1-1,5%!
Η κακή ποιότητα ύπνου μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στην προσωπικότητα του ατόμου, νευρικότητα, ευερεθιστότητα, μελαγχολία, κατάθλιψη και σεξουαλική δυσλειτουργία. Αναφέρεται πως σε ποσοστό 80% τα άτομα με υπνική άπνοια εμφανίζουν στυτική δυσλειτουργία.
Σε μακροχρόνιες καταστάσεις μπορεί να εμφανιστούν επικίνδυνες για τη ζωή επιπλοκές, όπως αρρυθμίες, υπέρταση, έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακή ανεπάρκεια λόγω της ανεπαρκούς οξυγόνωσης του αίματος.
Καθίσταται επομένως αντιληπτό πως η πάθηση αυτή έχει επιπτώσεις και στη σωματική και στην ψυχική υγεία του ατόμου, αλλά και στην οικογενειακή και κοινωνική του ζωή».
*Σε ποιο γιατρό πρέπει να απευθυνθώ;
«Με όλα τα παραπάνω γίνεται εμφανές πως η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιμετώπιση του προβλήματος θα αποτρέψουν την εμφάνιση δυσμενών επιπτώσεων τόσο στην υγεία του πάσχοντος όσο και στην κοινωνική του ζωή.
Ο ασθενής πρέπει κατ' αρχήν να υποβληθεί σε πλήρη και λεπτομερή ωτορινολαρυγγολογική εξέταση, προκειμένου να εντοπιστεί το σημείο και η έκταση της απόφραξης. Η ανεύρεση του αιτίου που προκαλεί το ροχαλητό ή την αποφρακτική υπνική άπνοια θα καθοδηγήσει την περαιτέρω αντιμετώπιση του ασθενούς».
*Ποιες θεραπευτικές μέθοδοι υπάρχουν;
«Στα παιδιά, το ροχαλητό και η αποφρακτική υπνική άπνοια θεραπεύονται πλήρως με την αφαίρεση των αδενοειδών εκβλαστήσεων και την αμυγδαλεκτομή. Στους ενηλίκους, βασικά μέτρα είναι κατ' αρχήν η απώλεια βάρους, η διακοπή του καπνίσματος καθώς και του αλκοόλ, αφού και αυτό συμβάλλει στη χαλάρωση των μαλακών ιστών. Κατόπιν, ανάλογα με το αίτιο, προτείνεται και η ενδεικνυόμενη επέμβαση. Αν το αίτιο είναι η ύπαρξη ρινικών πολυπόδων, ενός σκολιωτικού διαφράγματος ή υπερτροφικών κογχών, τότε η αφαίρεση των πολυπόδων, η πλαστική του ρινικού διαφράγματος και η κογχοπλαστική θα οδηγήσουν σε πλήρη ίαση. Εάν η αιτία του προβλήματος είναι η μαλθακή υπερώα (ουρανίσκος), η σταφυλή ή τα πλάγια τοιχώματα του φάρυγγα, η χειρουργική εκτομή τους είναι αποτελεσματική. Η επέμβαση αυτή είναι γνωστή ως πλαστική της σταφυλής , του φάρυγγα και της μαλθακής υπερώας.
Επίσης, είναι δυνατή η διόρθωση του σκολιωτικού διαφράγματος από ρινοχειρουργό.
Στα άτομα που για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορούν να υποβληθούν σε επέμβαση, η εφαρμογή μιας ειδικής μάσκας οξυγόνου (CPAP) κατά τη διάρκεια του ύπνου, ίσως οδηγήσει σε μικρή ύφεση των συμπτωμάτων».
*Υπάρχουν περιπτώσεις που να μπορεί ο ασθενής, παράλληλα με τη λειτουργική να επωφεληθεί και αισθητικής αποκατάστασης;
«Πολύ συχνά η ύπαρξη ενός σκολιωτικού διαφράγματος συνοδεύεται και από εξωτερική δυσμορφία της μύτης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί στην ίδια επέμβαση και από τον ίδιο χειρουργό, τον εξειδικευμένο στη ρινοχειρουργική, να γίνει η λειτουργική ρινοπλαστική.
Με μια επέμβαση λειτουργικής ρινοπλαστικής επιτυγχάνονται οι παρακάτω 3 βασικές προϋποθέσεις:
α) Η μύτη είναι λειτουργική, δηλαδή ο ασθενής αναπνέει σωστά, μυρίζει καλά και κοιμάται ήρεμα χωρίς εφιάλτες και ροχαλητά.
β) Το αισθητικό αποτέλεσμα "δένει" αρμονικά με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά και τις αισθητικές γραμμές του προσώπου.
γ) Η μύτη δεν φαίνεται χειρουργημένη. Οι αισθητικές παρεμβάσεις και η βελτίωση των χαρακτηριστικών της ρινός είναι τέτοια ώστε ο συνομιλητής διαπιστώνει μια ευχάριστη αλλαγή στο πρόσωπο, ένα πρόσωπο πιο δροσερό, πιο νεανικό, πιο ανανεωμένο, χωρίς ωστόσο να μπορεί να εντοπίσει τον υπεύθυνο παράγοντα γι' αυτή την αλλαγή. Στη λειτουργική ρινοπλαστική δεν γίνονται ριζικές αλλαγές, που μπορεί να αλλοιώσουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου του ασθενούς. Ο πρωταρχικός στόχος μιας επιτυχημένης ρινοπλαστικής είναι η δημιουργία μιας "φυσικής" εικόνας του ασθενούς, που κολακεύει τα χαρακτηριστικά του προσώπου του και δένει αρμονικά μ' αυτά».
*Ενα άτομο που ροχαλίζει θα εμφανίσει οπωσδήποτε υπνική άπνοια;
«Πρέπει να γίνει κατανοητό πως αν ένα άτομο ροχαλίζει δεν σημαίνει απαραιτήτως πως πάσχει ή πως θα εμφανίσει με βεβαιότητα το σύνδρομο της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας. Το κλειδί στις περιπτώσεις αυτές είναι η σωστή ενημέρωση τόσο του ιδίου όσο και του περιβάλλοντός του σχετικά με τη νόσο της αποφρακτικής άπνοιας, και η άμεση και έγκαιρη επίσκεψη στον ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο επί οποιασδήποτε υποψίας της νόσου. Η έγκαιρη αντιμετώπιση του προβλήματος θα αποτρέψει την εμφάνιση σοβαρότερων επιπλοκών».

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Αρχείο Αναρτήσεων