Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Οι ρύποι που σκοτώνουν

Η περιβαλλοντική ρύπανση προκαλεί πλέον σοβαρές ανησυχίες σε όλους για τις επιπτώσεις στην υγεία μας, αλλά ιδιαίτερα για τα παιδιά μας. Συστηματικές έρευνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και ομάδων ερευνητών για τις πραγματικές διαστάσεις των κυριότερων πρωταρχικών αιτιών-κινδύνων για την υγεία μας, διαγράφουν τις διαφορές μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αστική ατμοσφαιρική ρύπανση, η βιομηχανική ρύπανση, η απώλεια ατμοσφαιρικού όζοντος, οι κλιματικές αλλαγές, η ρύπανση νερών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, η όξινη βροχή και οι πυρκαγιές οδηγούν σε ασθένειες και αυξάνουν τα ποσοστά θνησιμότητας.

Ατμόσφαιρα
Καρδιακά και αναπνευστικά θερίζουν στις μεγαλουπόλεις

«Ο πιο σημαντικός λόγος για τη συνεχή μείωση των ορίων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι οι επιπτώσεις τους στην υγεία, κυρίως των παιδιών, καθώς και ευπαθών ομάδων, όπως καρδιοπαθείς και άνθρωποι με αναπνευστικά προβλήματα», τονίζει ο κ. Αθανάσιος Βαλαβανίδης, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα σοβαρότερα προβλήματα που παρουσιάζονται είναι:

Καρδιαγγειακά προβλήματα: Στη χώρα μας, σύμφωνα με έρευνες (2004-05), καταγράφονται 300-400 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, οι οποίοι αποδίδονται έμμεσα στις επιπτώσεις που έχει η ρύπανση στη δημόσια υγεία. Ο μολυσμένος από μικροσωματίδια ατμοσφαιρικός αέρας μπορεί να ενεργοποιήσει βιολογικούς μηχανισμούς, όπως θρόμβωση, αρρυθμίες, αθηροσκλήρυνση κ.ά., που μπορούν να υποκινήσουν ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο. Μελέτες καταδεικνύουν ότι η μακροχρόνια αύξηση (τουλάχιστον για ένα έτος) των μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα της πόλης κατά 10 mg ανά κυβικό μέτρο αυξάνει τη συνολική θνητότητα κατά 4%, την καρδιοαναπνευστική θνητότητα (6%) και τη θνητότητα από καρκίνο του πνεύμονα κατά 8%.

Εμφραγμα: Σύμφωνα με έρευνα του καθηγητή Καρδιολογίας Χρ. Στεφανάδη, και του επιμελητή Π. Δηλαβέρη «οι κλιματικές αλλαγές και κυρίως η υγρασία έπαιξαν τον σημαντικότερο ρόλο στους θανάτους από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου στο Λεκανοπέδιο».Ο συνολικός αριθμός θανάτων από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου το 2001 ήταν 3.126 άτομα, εκ των οποίων οι 1.953 ήταν άνδρες. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι υπήρχε έντονη εποχιακή διακύμανση των θανάτων. Τα στοιχεία της μελέτης δείχνουν, επίσης, ότι οι άνδρες πεθαίνουν νεότεροι από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 86% των ανδρών που απεβίωσαν ήταν νεότεροι των 50 ετών. Στους θανάτους από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, σε άτομα άνω των 70, το 47,5% ήταν γυναίκες και το 52,5% άνδρες.

Αναπνευστικά προβλήματα: Οι ρύποι που μεταφέρεται με την αναπνοή στους πνεύμονες και στη συνέχεια στο αίμα, επηρεάζουν σοβαρά την ομαλή μεταφορά του οξυγόνου και προκαλούν αναπνευστικά προβλήματα.

Λευχαιμία: Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Harvard κ. Τριχόπουλος συνέδεσε την ανάπτυξη λευχαιμίας σε παιδιά με υψηλή συγκέντρωση των αιωρούμενων μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα.

Καρκίνοι: Ερευνα του Πανεπιστημίου Αθήνας δείχνει ότι η έκθεση σε καρκινογόνες χημικές ουσίες, ακτινοβολίες και ραδιενέργεια είναι υπεύθυνη για το 4%-8% των περιπτώσεων καρκίνων στους εργαζόμενους σε αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες. Η ρύπανση του περιβάλλοντος είναι υπεύθυνη για το 1%-2% των καρκίνων.

Θνησιμότητα: Τρεις θάνατοι ημερησίως! Ερευνες που έχουν γίνει στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας δείχνουν σημαντική σχέση ανάμεσα στο διοξείδιο του θείου και στη θνησιμότητα. Ειδικότερα το Εργαστήριο συνέκρινε μία ημέρα πολύ υψηλής ρύπανσης και μία σχετικά καθαρή ημέρα και διαπίστωσε αύξηση περίπου 10% στη θνησιμότητα, που αντιστοιχούσε σε τρεις θανάτους ημερησίως.

Επίσης επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι άτομα που έχουν ζήσει όλη τους τη ζωή στην Αθήνα έχουν διπλάσια πιθανότητα να αναπτύξουν χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια σε σχέση με άτομα που έχουν ζήσει σε αγροτικές ή ημιαστικές περιοχές.

Υδάτινοι πόροι
Πηγή... καρκίνων το ακάθαρτο νερό

Τα βακτήρια, οι ιοί και τα πρωτόζωα προέρχονται από την άρδευση με νερό από ρυπασμένα ρέματα ή υγρά απόβλητα που δεν έχουν επεξεργαστεί επαρκώς ή στερεά οργανικά απόβλητα. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για όσους καταναλώσουν νερό που δεν έχει καθαριστεί είναι: διάρροιες, ηπατικές βλάβες, δηλητηριάσεις και καρκίνος της ουροδόχου κύστης (από μακροχρόνια χρήση χλωρίου).

Αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο του ήπατος, πνεύμονα και νεφρών από ρύπανση πόσιμου νερού από αρσενικό: Μετρήσεις του Εργαστηρίου Ελέγχου Περιβαλλοντικής Ρύπανσης του ΑΠΘ, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Journal of Hazardous Μaterials» (Μάρτιος 2007), αναδεικνύουν το μείζον πρόβλημα της ρύπανσης των πόσιμων και αρδευτικών υδάτων από αρσενικό, στοιχείο που ενοχοποιείται για την εμφάνιση καρκίνου και άλλων σοβαρών ασθενειών. Επικίνδυνες συγκεντρώσεις του δηλητηρίου ανίχνευσαν οι Ελληνες ερευνητές σε γεωτρήσεις της Κεντρικής Μακεδονίας.

Το αρσενικό χτυπάει «κόκκινο»
Μάλιστα, σε ορισμένες γεωθερμικές πηγές, το νερό των οποίων επηρεάζει και γειτονικά υπόγεια ύδατα, η τοξική ουσία βρέθηκε έως και 184 φορές πάνω από το ανώτατο όριο. Σύμφωνα με τη μελέτη, με τίτλο «Κατανομή αρσενικού στα υπόγεια νερά στην περιοχή της Χαλκιδικής, Βόρεια Ελλάδα» (επιστημονική υπεύθυνη Δέσποινα Βουτσά), τα δείγματα υπόγειων νερών από δημόσιες και ιδιωτικές γεωτρήσεις αναλύθηκαν όχι μόνο για αρσενικό, αλλά και για άλλες ποιοτικές παραμέτρους (θερμοκρασία, pH, αγωγιμότητα, ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο, κάλιο, χλωριούχα ιόντα, όξινα ανθρακικά, νιτρικά και θειικά ιόντα, βόριο, σίδηρο, μαγνήσιο).

Καρκίνος του στομάχου από τα νιτρικά άλατα: Τα νιτρικά λιπάσματα και οι αυξημένες ποσότητες που χρησιμοποιούνται τις τελευταίες δεκαετίες στον γεωργικό τομέα έχουν δημιουργήσει σημαντικό πρόβλημα των νερών από νιτρικά άλατα σε πολλές περιοχές. «Τα βακτήρια του στομάχου ανάγουν τα νιτρικά άλατα προς νιτρώδη οξέα, τα οποία αντιδρούν με ορισμένα πρωτεϊνικά υποστρώματα (αμίνες, αμίδια και ουρία) σχηματίζοντας νιτροδοενώσεις, γνωστές για τη μεταλλαξογόνο και καρκινογόνο δράση τους», εξηγεί ο κ. Βαλαβανίδης.

Επίδραση στο αιμοποιητικό, νευρικό, ουροποιητικό και αναπαραγωγικό σύστημα από τον μόλυβδο και τις ενώσεις του: Σε νεαρά άτομα, όταν βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο αίμα, επηρεάζει την πνευματική τους ανάπτυξη.

Εδαφος
Στο έλεος λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων

Το έδαφος και το υπέδαφος έχει αρχίσει να αλλοιώνεται σε βάθος μερικών μέτρων από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα και άλλες ανθρώπινες παρεμβάσεις, οι οποίες «επιστρέφουν» μέσω της τροφικής αλυσίδας. Ειδικότερα, τα τελευταία χρόνια, τα ζιζανιοκτόνα έχουν πολλαπλασιαστεί κατά 25 φορές, ενώ τα συνθετικά λιπάσματα κατά 12. Τα ζιζανιοκτόνα και τα λιπάσματα παρασύρονται από τα νερά της βροχής και εισέρχονται στα υπόγεια ύδατα, όπου προκαλούν μαζική ρύπανση τεράστιων εκτάσεων. Οι ρύποι αυτοί πέφτουν στις θάλασσες, στις λίμνες και στα ποτάμια, απειλώντας έτσι σοβαρά τη ζωή μέσα στο νερό. Συνολικά, στεριά και θάλασσα μολύνονται από τη διασπορά προϊόντων που είναι επικίνδυνα για την υγεία μας, όπως τα ζιζανιοκτόνα, το DDT, τα ραδιενεργά, τα πλαστικά προϊόντα και άλλα.

Καμπανάκι από τον ΠΟΥ
Η υπολειμματική δράση των φυτοφαρμάκων τείνει να γίνει βασικός παράγοντας καθορισμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς, της ψυχοσωματικής ισορροπίας, υγείας και ευεξίας. Δύσκολα θα βρει κανείς τρόφιμα χωρίς υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) μας πληροφορεί ότι 1.000.000 περιπτώσεις δηλητηριάσεων γίνονται γνωστές κάθε χρόνο παγκοσμίως. «Είμαστε ό,τι τρώμε»... Οι χρόνιες ύπουλες επιδράσεις περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

  • Ανωμαλίες στη γονιμότητα, στειρότητα ή γέννηση παιδιών με ανωμαλίε, καρκινογένεση.
  • Διαταραχές στον έμμηνο κύκλο.
  • Αλλαγές στους εγκεφαλικούς κύκλους και νευρολογικές ανωμαλίες (π.χ. κατάθλιψη).
  • Καταστροφή του μυελού των οστών.

Ποιοι είναι οι κυριότεροι ρυπαντές...

...της ατμόσφαιρας

  • Τα καυσαέρια των οχημάτων
  • Οι εκπομπές από εργοστάσια και βιοτεχνίες
  • Τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας
  • Οι κεντρικές θερμάνσεις
  • Η καύση απορριμμάτων και γεωργικών υπολειμμάτων
  • Οι αέριες εκπομπές από τη γεωργία και την κτηνοτροφία
  • Οι φυσιολογικές εκπομπές φυτών και δένδρων

...των υδάτινων πόρων

  • Βιομηχανικά απόβλητα (στερεά, υγρά και αέρια)
  • Αστικά απόβλητα (οικιακά απορρίμματα και τοξικές ουσίες, παλιά έπιπλα, χώματα)
  • Γεωργικά και κτηνοτροφικά απόβλητα
  • Βακτήρια, ιοί, πρωτόζωα
  • Βόθροι, απόβλητα (γενικά) και απορρίμματα

...του εδάφους

  • Βιομηχανίες
  • Αστικές και γεωργικές δραστηριότητες
  • Πετρελαιοειδή
  • Εντατική χρήση λιπασμάτων που δημιουργούν τη διάβρωση και την ερημοποίηση των εδαφών
  • Απόβλητα μεταλλευτικών επιχειρήσεων

Της Μαρίνας Ζιωζιου, Έθνος

Αρχείο Αναρτήσεων