Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Αλήθειες και μύθοι για τον διαβήτη

Της ΣΟΦΙΑΣ ΝΕΤΑ

Για τον σακχαρώδη διαβήτη, παρ' ότι αποτελεί μία από τις συχνότερες νόσους, επικρατούν πολλές λανθασμένες αντιλήψεις. Για «τους μύθους και τις αλήθειες» του διαβήτη μάς μιλά η ειδική παθολόγος Αναστασία Μοσχοβάκη.

* Είναι απλά ο διαβήτης μια διαταραχή του μεταβολισμού του σακχάρου;

Ο διαβήτης είναι μια χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από ανώμαλο μεταβολισμό του σακχάρου των λιπών και των πρωτεϊνών, όλων των βασικών δηλαδή υλικών που χρησιμοποιεί ο οργανισμός στη δομή και στις καύσεις του. Χρησιμοποιούμε μόνο μετρήσεις σακχάρου αίματος, για να τον διαγνώσουμε, επειδή οι μετρήσεις αυτές είναι πιο εμφανείς, απλές, εύκολες και εύχρηστες.

Ομως αυτή η υφιστάμενη γενικευμένη διαταραχή του μεταβολισμού είναι εκείνη που μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε όλα τα όργανα του σώματος, σε δέρμα, αγγεία, καρδιά, νεφρά, εγκέφαλο, είναι συχνά χωρίς συμπτώματα και απαιτεί για να διορθωθεί μια συνολική αλλαγή στον τρόπο ζωής και τις διατροφικές μας συνήθειες και όχι για παράδειγμα έναν απλό περιορισμό στην κατανάλωση της ζάχαρης.

* Πότε ένας άνθρωπος πάσχει από διαβήτη;

Οταν ισχύει έστω και ένα από τα παρακάτω:

Α. Οταν το σάκχαρο που μετράμε στο αίμα νηστικοί πριν τις 9.00 π.μ. και χωρίς να έχουμε φάει εννέα ώρες προ της μέτρησης είναι πάνω ή ίσον με 126mg/dl ή η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι ίση ή μεγαλύτερη από 7 mmol/lt ακόμα και εάν δεν έχουμε κανένα σύμπτωμα.

Β. Οταν έχουμε εμφανή συμπτώματα που μπορεί να κάνει ο διαβήτης, ήτοι πολυδιψία, πολυουρία, απώλεια βάρους και σε τυχαία μέτρηση που κάνουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας, ανεξάρτητα από το πότε έχουμε φάει, το σάκχαρο είναι μεγαλύτερο ή ίσον με 200mg/dl.

Γ. Οταν δύο ώρες έπειτα από ένα ειδικό υγρό που μας δίνουν τα μικροβιολογικά εργαστήρια κατά τη διάρκεια μιας δοκιμασίας που λέγεται δοκιμασία ανοχής γλυκόζης, το μετρούμενο σάκχαρο είναι ίσον ή μεγαλύτερο την 200mg/dl. Εάν το μετρούμενο σάκχαρο είναι δύο ώρες μετά τη δοκιμασία 140-199mg/dl, είστε οριακοί για την ανάπτυξη διαβήτη, έχετε δηλαδή διαταραγμένη ανοχή γλυκόζης και πρέπει να ληφθούν μέτρα.

Εκτός από την περίπτωση της σαφούς υπεργλυκαιμίας, με οξεία μεταβολική αποδιοργάνωση, μία από τις δοκιμασίες πρέπει να είναι θετική, όταν επαναληφθεί σε διαφορετική ημέρα, για να τεθεί η διάγνωση.

Εάν το σάκχαρο που ανευρίσκεται το πρωί είναι από 100mg/dl έως 125mg/dl ή η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη σας από 5,6 έως 6,9 mmol/lt, είστε οριακοί για την ανάπτυξη διαβήτη και πρέπει να ληφθούν μέτρα και να υποβληθείτε σε ειδική μέτρηση που ονομάζεται δοκιμασία ανοχής γλυκόζης, κατά την οποία μετράμε τα επίπεδα σακχάρου μετά τη χορήγηση υγρού που περιέχει γλυκόζη. Τονίζουμε και πάλι ότι οι μετρήσεις αυτές δεν αντανακλούν τη συνολική βλάβη του μεταβολισμού, αλλά ένα τμήμα της που αφορά το σάκχαρο και αποτελούν, εκτός από διαγνωστικά εργαλεία, ένα μόνο δείκτη της συνολικής δυσαρμονίας.

* Πόσοι άνθρωποι πάσχουν από διαβήτη;

Περίπου 6%. Πολλοί από αυτούς δεν το ξέρουν, διότι συχνά ο διαβήτης δεν έχει συμπτώματα. Τα συμπτώματα του διαβήτη, όταν υπάρχουν, είναι πολυουρία, πολυδιψία, απώλεια βάρους.

* Γιατί οι διαβητικοί δεν έχουν ενιαία θεραπευτική αντιμετώπιση και άλλοι χρειάζονται φάρμακα, ενώ άλλοι ινσουλίνη;

Οι μορφές της διαταραχής του μεταβολισμού δεν είναι ίδιες σε όλους. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας. Σε ορισμένες μορφές του διαβήτη, η ορμόνη αυτή εκκρίνεται σε χαμηλά επίπεδα ή καθόλου και οι «διαβήτες» αυτοί χρειάζονται συμπληρωματική ή και αποκλειστική χορήγηση ινσουλίνης. Σε άλλες μορφές διαβήτη δεν υπάρχει ανεπάρκεια της ορμόνης και η διαταραχή του μεταβολισμού που προαναφέρεται, διορθώνεται με κατάλληλη διατροφή ή φάρμακα.

* Γιατί ο διαβήτης αφορά όλα τα συστήματα του οργανισμού και όλες τις ιατρικές ειδικότητες;

Διότι είναι μια πολυσυστηματική νόσος, που βλάπτει όλα τα όργανα του οργανισμού, στα αρχικά μάλιστα στάδια ύπουλα, χωρίς συμπτώματα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη της άριστης αντιμετώπισής του. Επειδή δεν υπάρχουν συμπτώματα στα αρχικά στάδια, ενώ οι βλάβες προοδευτικά εξελίσσονται, είναι πολύ σημαντική η ετήσια εξέταση για σάκχαρο. Πρέπει να εξεταστείτε επιπροσθέτως για σάκχαρο, εάν παρουσιάσετε ανεξήγητη δίψα, πολυουρία, πολυφαγία, απώλεια βάρους, διαταραχές οράσεως. Καταστρέφει τα μάτια, την καρδιά, τον νεφρό, τον εγκέφαλο, τα αγγεία, τα νεύρα. Ακόμα και στις μορφές που δεν υπάρχει ανάγκη για ινσουλίνη, προοδευτικά εξαντλείται, εάν δεν υπάρξει σωστή αντιμετώπιση, και το πάγκρεας, με συνέπεια τη μετάπτωση στην ινσουλίνη.

* Τι σημαίνει άριστη αντιμετώπιση του διαβήτη;

Αριστη θεραπεία σημαίνει τρία πράγματα, λόγω του κινδύνου των πολλαπλών βλαβών σε ζωτικά όργανα.

Α. Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η οποία αποτελεί ένα δείκτη των επιπέδων του σακχάρου πολλών ημερών κάτω από 7%.

Β. Αρτηριακή πίεση αίματος, για να μην επιβαρύνονται επιπρόσθετα τα όργανα και για να διατηρούνται οι επανορθωτικές τους εφεδρείες οπωσδήποτε κάτω από 130-80 mmHg. Σε ορισμένες, ιδιαιτέρως σοβαρές περιπτώσεις, η ιατρική επιστήμη είναι πιο αυστηρή.

Γ. Κακή χοληστερόλη LDL οπωσδήποτε μικρότερη από 95 mg/dl, για να αποφεύγονται οι καταστροφικές βλάβες που επιδεινώνονται με την αύξηση της LDL. Σε ορισμένες, ιδιαιτέρως σοβαρές περιπτώσεις, η ιατρική επιστήμη είναι πιο αυστηρή.

Αυτοί οι στόχοι στον διαιτοεξαρτώμενο ή φαρμακοεξαρτώμενο διαβήτη πρέπει να επιτυγχάνονται με κατά το δυνατόν, βεβαίως, λιγότερα φάρμακα.

Τονίζουμε ότι επειδή ο διαβήτης είναι επιβλαβής συνολικά για όλα τα όργανα μεταβολική διαταραχή, ο στόχος δεν είναι μόνο το σάκχαρο.

* Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν για την πρόληψη και θεραπεία του διαβήτη εκτός από τη χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής;

Σημαντική είναι η άσκηση και η απώλεια του υπερβάλλοντος βάρους εάν είσαστε παχύσαρκοι.

Η επιστήμη της ιατρικής χρησιμοποιεί σήμερα έναν ειδικό δείκτη, τον δείκτη ΒΜΙ, ο οποίος ισούται με το βάρος διά του τετραγώνου του ύψους σας. Κάτω του 18,5 είναι πολύ χαμηλός, χαρακτηρίζει τα πολύ αδύνατα άτομα και συνοδεύεται από αυξημένη νοσηρότητα. Οταν έχετε ΒΜΙ=18,5-24,9, είστε φυσιολογικοί, ΒΜΙ=25-29,9 υπέρβαροι και πάνω από τριάντα παχύσαρκοι.

Εκτός της κλινικής εξετάσεως που πραγματοποιεί ο ιατρός, εξαιρετικός δείκτης είναι και η περίμετρος μέσης. Περιφέρεια μέσης πάνω από 102 cm στους άντρες και 88 cm στις γυναίκες αναδεικνύει βλαπτική κατανομή λίπους. Ο άνθρωπος που πάσχει από υπεργλυκαιμία πρέπει να μάθει να ασκείται περισσότερο. Μισή ώρα περισσότερο, γρήγορο περπάτημα την ημέρα αρκεί για να ομαλοποιήσει το σάκχαρο.

Η διατροφή πρέπει να είναι χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά, που ευρίσκονται σε βούτυρο, κρέατα, πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέμα γάλακτος και υψηλή σε φυτικές ίνες. Αποφεύγετε τα γλυκά, το αλάτι και το αλκοόλ. Καταναλώνετε όσπρια, ωμά λαχανικά, φρέσκα φρούτα, τα οποία θα πλένετε καλά και θα τρώτε με τη φλούδα, αναποφλοίωτο ρύζι, ψάρια. Ειδικότερες οδηγίες θα λάβετε στο ιατρείο μας.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 08/05/2007

Αρχείο Αναρτήσεων