Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Μεσογειακή διατροφή. Πάντα επίκαιρη

Οι μεσογειακοί λαοί, οι Ελληνες και οι Ιταλοί ειδικότερα, θεωρούνται ότι έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης και ανάμεσα στα χαμηλότερα συνολικά ποσοστά θνησιμότητας. Μια πιθανή εξήγηση των χαμηλότερων ποσοστών καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι η παραδοσιακή τους δίαιτα.

Ειδικά η ελληνική εκδοχή της μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει 9 χαρακτηριστικά: υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου, οσπρίων, δημητριακών, φρούτων και λαχανικών, μέτρια με υψηλή κατανάλωση ψαριού, μέτρια κατανάλωση κρασιού, γαλακτοκομικών, κυρίως τυριού και γιαουρτιού, και χαμηλή κατανάλωση κρέατος και παραγώγων του. Το κρασί καταναλώνεται σε μέτρια ποσότητα και σχεδόν πάντα κατά τη διάρκεια των γευμάτων. Η δίαιτα αυτή είναι χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά (λιγότερο από περίπου 9% της ολικής ενέργειας), με την ολική πρόσληψη λίπους να κυμαίνεται από λιγότερο από 30% έως περισσότερο από 40% των συνολικά προσλαμβανόμενων θερμίδων. Σήμερα, υπάρχουν ολοένα και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα για την προστατευτική δράση που έχει μια δίαιτα πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά και περιλαμβάνει ψάρια, καρύδια και γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά, στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου.

Η παραδοσιακή μεσογειακή δίαιτα, της οποίας η κύρια πηγή διαιτητικών λιπών είναι το ελαιόλαδο, συμπεριλαμβάνει όλα τα παραπάνω διαιτητικά χαρακτηριστικά. Τις τελευταίες δεκαετίες διάφορες επιδημιολογικές μελέτες συνέδεσαν την εφαρμογή της μεσογειακής δίαιτας με την ολική θνησιμότητα, αλλά και με την επίπτωση της στεφανιαίας νόσου και με μερικούς τύπους καρκίνου. Στην Ελλάδα η πρωτοπόρος μελέτη ΕΠΙΚ της καθηγήτριας κ. Α. Τριχοπούλου και συνεργατών, σε πληθυσμό 22.043, μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, ενηλίκων, απέδειξε την ευεργετική δράση της μεσογειακής δίαιτας στη μείωση θανατηφόρων καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Η μεσογειακή δίαιτα είναι χαμηλή σε κορεσμένα λιπαρά οξέα (ζωικό λίπος), υψηλή σε μονοακόρεοτα, κυρίως λόγω της υψηλής κατανάλωσης ελαιόλαδου, υψηλή σε σύνθετους υδατάνθρακες από όσπρια και υψηλή σε φυτικές ίνες, κυρίως από λαχανικά και φρούτα. Η υψηλή επίσης περιεκτικότητα λαχανικών, φρέσκων φρούτων, δημητριακών και ελαιολάδου, εξασφαλίζει υψηλή πρόσληψη από β- καροτένιο, βιταμίνη Ο και Ε, πολυφαινόλες και διάφορα μέταλλα. Αυτά τα σημαντικά στοιχεία θεωρείται ότι ευθύνονται για την ευεργετική δράση της δίαιτας αυτής στην υγεία, και ειδικά στα καρδιαγγειακά νοσήματα, μέσω της βελτίωσης του επιπέδου λιπιδίων, της μείωσης του κινδύνου από θρομβώσεις, της βελτίωσης της λειτουργίας των αγγείων, της καλύτερης ρύθμισης του σακχάρου και της πρόληψης καρδιακών αρρυθμιών, ενώ δεν φαίνεται να επιβαρύνει το σωματικό βάρος.

Εχει δειχθεί από πρόσφατες μελέτες ότι η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και στοιχείων της μεσογειακής δίαιτας σχετίζεται με σημαντική μείωση δεικτών φλεγμονής και θρόμβωσης, που ευθύνονται για την εμφάνιση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Επίσης φαίνεται ότι ο μεσογειακός τρόπος διατροφής περιλαμβάνει έναν αριθμό από προστατευτικές ουσίες, όπως το σελήνιο, η γλουταθειόνη, ο ισορροπημένος λόγος ω-6:ω-3 απαραίτητων λιπαρών οξέων, υψηλές ποσότητες φυτικών ινών, αντιοξειδωτικές ουσίες (ειδικά ρεσβερατρόλη από το κρασί και πολυφαινόλες από το ελαιόλαδο), όπως και οι Βιταμίνες Ε και C, οι οποίες ίσως συσχετίζονται με την παρεχόμενη προστασία από στεφανιαία νόσο και καρκίνο.

Γίνεται λοιπόν φανερό ότι πολλά είναι τα οφέλη από τη μεσογειακή δίαιτα για την ανθρώπινη υγεία. Λυπηρό όμως είναι το γεγονός ότι οι σύγχρονοι Ελληνες δείχνουν να απομακρύνονται από τη διατροφή των «προγόνων τους», γεγονός που, σε συνδυασμό με την έλλειψη φυσικής άσκησης, εκτιμάται ότι θα επιδράσει δυσμενώς στην υγεία του πληθυσμού τα επόμενα χρόνια.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Αρχείο Αναρτήσεων