Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Η καρδιά του αθλητή

Πολλοί πιστεύουν ότι ο αθλητισμός ισοδυναμεί με υγιή καρδιά. Η αλήθεια είναι ότι η καθημερινή άσκηση και όχι η υπερβολική άσκηση σχετίζεται άμεσα με τη φυσιολογική λειτουργία όλων των οργάνων και πρώτιστα με τη λειτουργία της καρδιάς. Κατά την υπερβολική άσκηση, συγκεκριμένες εμφανείς αιτίες αλλά και λανθάνουσες που δεν μπορούν εύκολα να αποκαλυφθούν, είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων ανήκει και ο αιφνίδιος θάνατος από απότομο σταμάτημα της καρδιακής λειτουργίας.

Το απότομο και ισχυρό χτύπημα, στο στήθος είτε κατά τη σύγκρουση μέσα στο γήπεδο είτε από χτύπημα μπάλας και ιδιαίτερα μπαλας μικρού μεγέθους (π.χ. μπάλα γκολφ), μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο. Η αιτία αυτή ενοχοποιείται για το 20% των θανάτων στους αθλητές, χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε βλάβη στην καρδιά. Η θερμοπληξία που προκαλείται όταν ο αθλητής αγωνίζεται με υπερβολική ζέστη (καύσωνας) καλύπτει το 1,5% των αιφνιδίων θανάτων των αθλητών. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν ο αθλητής πάσχει από παθήσεις της καρδιάς, οι οποίες δεν εκδηλώνονται με συμπτώμοτα και έτσι ο ίδιος δεν τις γνωρίζει.

Τέτοιες παθήσεις είναι:

  • Οι συγγενείς ανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών, που είναι υπεύθυνες για το 14% των αιφνίδιων θανάτων.
  • Η ρήξη ανευρύσματος αορτής (Marfan) που είναι υπεύθυνη για το 3% των αιφνίδιων θανάτων.
  • Η γέφυρα των στεφανιαίων αρτηριών. Αυτό συμβαίνει όταν μία στεφανιαία αρτηρία συμπιέζεται από το μυοκάρδιο που την περιβάλλει κατά τη συ στολή της καρδιάς. Η πάθηση αυτή είναι υπεύθυνη για το 3% των αιφνίδιων θανάτων του αθλητή.
  • Η ασυμπτωματική στένωση της αορτικής βαλβίδας, η οποία είναι υπεύθυνη για το 3% των αιφνίδιων θανάτων.
  • Η ασυμπτωματική αθηροσκλήρωση των στεφανιαίων αρτηριών, η οποία προκαλεί οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου κατά τη στιγμή της ασκήσεως. Το ποσοστό των αιφνίδιων θανάτων που αποδίδεται στην πάθηση αυτή ανέρχεται στο 2,5%.
  • Η μυξωματώδπς εκφύλιση της μιτροειδούς βαλβίδος, που προκαλεί τη γνωστή πρόπτωση της μιτροειδούς και μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο (ποσοστό 2,5% όλων των οιφνιδίων θανάτων των αθλητών).
  • Η χρήση φαρμάκων ντόπινγκ ή ναρκωτικών μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο ενός αθλητή (ποσοστό 1% όλων των αιφνιδίων θανάτων των αθλητών).

Στα ίδια περίπου χαμηλά ποσοστά αιφνίδιου θανάτου ευρίσκονται και άλλες σπάνιες παθήσεις, όπως ορισμένες ηλεκτρικές διαταραχές της καρδιάς, η σαρκοείδωση, η ρήξη εγκεφαλικού ανευρύσματος, που είναι ασυμπτωματικό και αδιόγνωστο, καθώς και το βρογχικό άσθμα οποιασδήποτε αιτιολογίας. Το βάρος όμως των αιφνίδιων θανάτων ευρίσκεται στις μυοκαρδιοπάθειες και τις μυοκαρδίτιδες, οι οποίες θεωρούνται η συχνότερη αιτία αιφνίδιου θανάτου των αθλητών. Οι θάνατοι μπορούν να προβλεφθούν γιατί, κατά κανόνα, είναι εύκολα διαγνώσιμοι.
Με ένα υπερηχοκαρδιογράφημα καρδιάς ή απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα, στο οποίο κάθε αθλητής πρέπει να υποβάλλεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μπορεί ο αθλητής να αποκλειστεί των περαιτέρω αθλητικών δραστηριοτήτων και έτσι να μην κινδυνεύει.

Πρώτη σε συχνότητα αιφνίδιων αθλητικών θανάτων έρχεται η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (25%) και ακολουθούν οι διατακτικές μυοκαρδιοπάθειες (2%), η αρρυθμιογόνος διατατική μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας (3%), καθώς και οι μυοκαρδίτιδες (5%). Οι μυοκαρδίτιδες είναι συνήθως το αποτέλεσμα ιογενών λοιμώξεων. Γι' αυτό σε κάθε λοίμωξη ο αθλητής θα πρέπει να εξετάζεται πλήρως από τον ιατρό του προκειμένου να επανέλθει στις προπονήσεις και τους αγώνες ασφαλής. Για όλους τους ανωτέρω λόγους η ύπαρξη απινιδωτού καθώς και ομάδας καρδιοαναπνευστικής ανάνηψης είναι επιβεβλημένη.

Δημητρίου Θ. Κρεμαστινού ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Αρχείο Αναρτήσεων