Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιά

Γράφει η ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΓΟΥΓΟΥΡΕΛΑ, ειδικευόμενη Καρδιολογίας, Καρδιολογική Κλινική, Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά. Διευθυντής: επ. καθηγητής ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΓΡ. ΦΟΥΣΑΣ

Αυτό αφορά τόσο τις αναπτυγμένες όσο και τις αναπτυσσόμενες χώρες και μάλιστα υπολογίζεται ότι το 2030 οι χώρες με τους περισσότερους διαβητικούς θα είναι η Κίνα, η Ινδία και οι ΗΠΑ.
Οι άνθρωποι με διαβήτη έχουν αυξημένη συχνότητα αθηροσκλήρυνσης και στεφανιαίας νόσου και υπόκεινται σε υψηλότερη νοσηρότητα και θνητότητα ύστερα από ένα οξύ στεφανιαίο σύνδρομο σε σχέση με τους μη διαβητικούς. Η συχνότητα της στεφανιαίας νόσου είναι 2-4% στο γενικό πληθυσμό και ανεβαίνει στο 55% στους ενήλικες διαβητικούς ασθενείς. Η θνητότητα από καρδιακή νόσο είναι διπλάσια στους άνδρες διαβητικούς και τετραπλάσια ή πενταπλάσια στις διαβητικές γυναίκες σε σχέση με τους μη διαβητικούς. Γενικά το 35% των θανάτων στους διαβητικούς ασθενείς τύπου Ι και το 75% των θανάτων στους διαβητικούς ασθενείς τύπου ΙΙ οφείλεται σε καρδιαγγειακή νόσο. Εκτός από το ότι έχουν συχνότερα συμβατικούς παράγοντες κινδύνου (δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, κάπνισμα), φαίνεται πως και η αντίσταση στην ινσουλίνη, η υπερινσουλιναιμία, η υπεργλυκαιμία, η δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, η υποκλινική αρτηριοσκλήρυνση και η διαβητική νεφροπάθεια παίζουν ρόλο στην παθογένεια της αγγειοπάθειας τόσο των μικρών όσο και των μεγάλων αγγείων της καρδιάς.
Πρωτογενής πρόληψη
Για την πρωτογενή πρόληψη το πρώτο βήμα είναι η ανεύρεση των διαβητικών στο γενικό πληθυσμό. Ατομα άνω των 45 ετών με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) ―25kg/m2 πρέπει να υποβληθούν σε εξέταση γλυκόζης νηστείας (παθολογική εάν είναι ―126mg/dl) και εάν είναι παθολογική με 2 φορές μέσα σε 3 μήνες τίθεται η διάγνωση του διαβήτη. Οι ασθενείς που βρίσκονται σε προδιαβητικά στάδια και βελτιώνουν τις διαιτητικές τους συνήθειες και κάνουν περισσότερη σωματική άσκηση μειώνουν τις πιθανότητες εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη. Ακόμα, πρόσφατες μελέτες σε υπερτασικούς ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια έδειξαν έμμεσα ότι κάποιες κατηγορίες αντιυπερτασικών φαίνεται να προλαμβάνουν την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση με νέες μελέτες.
Δευτερογενής πρόληψη
Η δευτερογενής πρόληψη έχει στόχο την ανεύρεση στεφανιαίας νόσου στους διαβητικούς. Ατομα με σακχαρώδη διαβήτη πάνω από 55 ετών με τυπικά ή άτυπα συμπτώματα στεφανιαίας νόσου, με περιφερική αγγειοπάθεια ή νόσο καρωτίδων και 2 ή περισσότερους από τους παρακάτω παράγοντες κινδύνου: υπερλιπιδαιμία, υπέρταση, κάπνισμα, οικογενειακό ιστορικό πρώιμης στεφανιαίας νόσου, μικρολευκωματινουρία και προοδευτική αμφιβληστροειδοπάθεια, είναι υψηλού κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η διάγνωση γίνεται με τις συνηθισμένες μεθόδους (τεστ κόπωσης, σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου, υπερηχοκαρδιογραφική δοκιμασία κόπωσης και τελικά με τη στεφανιογραφία).
Η επιθετική τροποποίηση όλων των παραγόντων κινδύνου αποδίδει μεγαλύτερο κλινικό όφελος από αυτό που θα προέκυπτε από την αντιμετώπιση κάθε παράγοντα κινδύνου ξεχωριστά και περιλαμβάνει διαιτητική τροποποίηση (πρόσληψη λιπαρών <30% της συνολικής κατανάλωσης θερμίδων), ελαφριά προς μέτρια άσκηση τρεις με πέντε φορές την εβδομάδα και συνεδρίες διακοπής του καπνίσματος. Ολοι οι διαβητικοί ασθενείς πάνω από 40 ετών και με πρόσθετους παράγοντες κινδύνου ή διάρκεια νόσου πάνω από 10 χρόνια πρέπει να λαμβάνουν ασπιρίνη. Εάν δεν την ανέχονται ή έχουν κάποια αντένδειξη μπορούν να λαμβάνουν κλοπιδογρέλη. Απαραίτητη είναι και η καλή ρύθμιση της γλυκαιμίας για την προστασία τόσο της μικρο- όσο και της μακρο-αγγειοπάθειας (επιθυμητή τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης <7%).
Οσον αφορά την αρτηριακή υπέρταση, η προσθήκη της στην κλινική εικόνα του διαβήτη ενισχύει τον ήδη αυξημένο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο στους ασθενείς αυτούς και ο επιθετικός έλεγχός της προλαμβάνει τα επιπλέον καρδιαγγειακά συμβάματα περισσότερο στα διαβητικά από τα μη διαβητικά άτομα. Οι τιμές-στόχος είναι <130/80mm Hg και γι' αυτούς που έχουν περάσει έμφραγμα του μυοκαρδίου <120/80. Φάρμακα πρώτης επιλογής είναι οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου και οι ανταγωνιστές της αγγειοτενσίνης ΙΙ.
Τέλος, πολύ σημαντική είναι και η ρύθμιση του λιπιδαιμικού προφίλ. Ο συνδυασμός αυξημένων τριγλυκεριδίων και χαμηλής HDL («καλής») χοληστερόλης είναι περισσότερο συνηθισμένος από ό,τι ο συνδυασμός αυξημένης ολικής και LDL («κακής») χοληστερόλης στους διαβητικούς ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Ατομα άνω των 40 ετών με πρόσθετους παράγοντες κινδύνου πρέπει να διατηρούν την LDL χοληστερίνη τους σε τιμές χαμηλότερες των 100mg/dl, τα τριγλυκερίδια <150mg/dl και την HDL>40mg/dl για τους άντρες και την HDL>50mg/dl για τις γυναίκες. Οι τελευταίες κλινικές μελέτες συνιστούν μάλιστα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη που έχουν και στεφανιαία νόσο τιμές LDL<75mg/dl. Χρησιμοποιούνται πέραν των υγιεινοδιαιτητικών μέτρων φάρμακα όπως οι στατίνες και οι φιμπράτες. Υπάρχουν πρόσφατες κλινικές μελέτες που υποστηρίζουν ότι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ακόμα και εάν δεν πάσχουν από στεφανιαία νόσο ή υπερλιπιδαιμία πρέπει να λαμβάνουν αντιλιπιδαιμική αγωγή, αλλά αυτό χρήζει περαιτέρω μελέτης.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 13/11/2007

Αρχείο Αναρτήσεων