Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Σύγχρονη θεραπεία της αρτηριακής υπέρτασης

Πιο σωστή διάγνωση και πιο αποτελεσματική θεραπεία της υπέρτασης εξασφαλίζουν οι νέες επιστημονικές γνώσεις, με βάση τα αποτελέσματα πρόσφατων ερευνών. Ο κ. Κωνσταντίνος Τσιούφης, λέκτορας της Α΄ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής, υπεύθυνος της Μονάδας Υπέρτασης στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, περιγράφει τα νεώτερα δεδομένα. Η «μικρή» και η «μεγάλη» πίεση σε κάθε ηλικία
Το1896, ο Ιταλός Riva Rocci περιέγραψε το πρώτο σφυγμομανόμετρο, χάρη στο οποίο έγινε εφικτή η μέτρηση της συστολικής («μεγάλης») αρτηριακής πίεσης στον βραχίονα. Λίγα χρόνια αργότερα- το 1908- ο Ρώσος Κorotkow περιέγραψε την ακροαστική μέθοδο, επιτρέποντας έτσι τη μέτρηση και της διαστολικής («μικρής») πίεσης. «Σήμερα γνωρίζουμε ότι έως τα 50- 60 περίπου χρόνια της ζωής μας παρατηρείται αύξηση τόσο της συστολικής όσο και της διαστολικής πίεσης», λέει ο κ. Τσιούφης. «Μετά την ηλικία αυτή - λόγω σκλήρυνσης της αορτής- η συστολική πίεση συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ η διαστολική πίεση βαίνει μειούμενη και κατά συνέπεια αυξάνεται και η διαφορά της συστολικής από τη διαστολική πίεση». Τις προηγούμενες δεκαετίες είχε υπερτονισθεί η σημασία της αυξημένης διαστολικής πίεσης και αντίθετα είχε δοθεί μικρότερη σημασία στη συστολική πίεση, θεωρώντας την ως φυσιολογική συνέπεια της προχωρημένης ηλικίας. «Σήμερα γνωρίζουμε ότι σε νεαρά άτομα κάτω των 40 ετών, η διαστολική υπέρταση είναι πιο επικίνδυνη και στα άτομα ηλικίας 40-60 ετών η συστολική και η διαστολική υπέρταση είναι το ίδιο επικίνδυνες, ενώ μετά τα 60 έτη η συστολική υπέρταση είναι πολύ συχνότερη και είναι αυτή που καθορίζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο», τονίζει ο κ. Τσιούφης. Με την αύξηση του μέσου όρου ζωής, αυξάνεται ο πληθυσμός των ατόμων που είναι πάνω από 70 ετών και πολλές φορές πάνω από 80. Αυτά τα ηλικιωμένα άτομα πάσχουν από μεμονωμένη συστολική υπέρταση, δηλαδή έχουν «μεγάλη» πίεση πάνω από 14 και «μικρή» πίεση κάτω από 9. «Η μεμονωμένη συστολική υπέρταση υπερδιπλασιάζει την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα», προειδοποιεί ο κ. Τσιούφης.
Η νυχτερινή πίεση είναι σημαντική
Η αρτηριακή πίεση μεταβάλλεται από μέρα σε μέρα, αλλά και κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας. Επίσης η πίεση, όπως και πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού, ακολουθεί μία κιρκάδια διακύμανση κατά τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Τις πρώτες πρωινές ώρες μετά το ξύπνημα η πίεση είναι συνήθως αυξημένη. Ακολούθως, σταδιακά σταθεροποιείται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τις νυκτερινές ώρες του ύπνου, συνήθως μειώνεται στα χαμηλότερα επίπεδά της. «Αυτή η φυσιολογική μείωση της πίεσης κατά τις ώρες του ύπνου σε σχέση με την πίεση της ημέρας παρατηρείται περίπου στους 6- 7 από τους 10 υπερτασικούς (οι οποίοι καλούνται dippers), ενώ αυτοί που δεν παρουσιάζουν αυτή τη μείωση καλούνται non-dippers», εξηγεί ο κ. Τσιούφης. «Οι τελευταίοι φαίνεται να είναι πιο επιρρεπείς να υποστούν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα». Ωστόσο, αν εργάζεσθε σε νυχτερινή βάρδια, τότε η νυχθημέρια διακύμανση της πίεσής σας αλλάζει και σιγά σιγά συγχρονίζεται με το πρόγραμμα των ωρών εργασίας και ανάπαυσής σας αντίστοιχα. «Η εκτίμηση της διακύμανσης της αρτηριακής πίεσης στο εικοσιτετράωρο φαίνεται ότι έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία», λέει ο κ. Τσιούφης. «Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, η νυχτερινή πίεση φαίνεται ότι σχετίζεται πιο στενά με την εκδήλωση εγκεφαλικού αγγειακού ή καρδιακού επεισοδίου από όσο οι τιμές της ημέρας». Οι υπερτασικοί με αυξημένη νυχτερινή πίεση εμφανίζουν και δυσμενέστερο μεταβολικό προφίλ. Είναι δηλαδή περισσότερο παχύσαρκοι, με υψηλές τιμές σακχάρου και λιπιδίων, χαρακτηρίζονται από υπερδραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, καθώς και από ενεργοποίηση μηχανισμών οξειδωτικού στρες και φλεγμονής, που προάγουν τελικώς την αθηροσκλήρυνση.
Η ώρα της λήψης των αντιυπερτασικών φαρμάκων εξατομικεύεται
Η εδραιωμένη επιστημονική άποψη είναι όσοι έχουν πίεση να παίρνουν όλα τα αντιυπερτασικά φάρμακα το πρωί. «Επειδή, όμως, οι περισσότεροι ασθενείς θα χρειασθούν δύο ή τρία ή περισσότερα φάρμακα για να ρυθμίσουν την πίεσή τους και επιπλέον θεωρούνται σημαντικά τα επίπεδα της πίεσης κατά τις νυχτερινές ώρες, υπάρχουν καινούργια δεδομένα σύμφωνα με τα οποία σε κάποιες καταστάσεις (όπως, π.χ., σε υπερτασικούς ασθενείς με άπνοια στον ύπνο) είναι καλύτερα να χορηγούνται τα φάρμακα το βράδυ», επισημαίνει ο κ. Τσιούφης. Επίσης, η παρέμβαση με στόχο την ελάττωση της αρτηριακής πίεσης τη νύχτα- με ειδικές φαρμακοτεχνικές μορφές- αποτελεί μία πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή και προς αυτήν την κατεύθυνση στρέφεται ένα σημαντικό μέρος της φαρμακευτικής έρευνας.
Μεγάλο το όφελος της αντιυπερτασικής θεραπείας και στις μεγάλες ηλικίες
Έως πρόσφατα, ο ιατρικός κόσμος δεν ήταν βέβαιος για το εάν η αντιυπερτασική αγωγή έχει τα ίδια οφέλη στους πολύ ηλικιωμένους υπερτασικούς ασθενείς όπως και στους νεώτερους. Επίσης, οι υπερήλικοι υπερτασικοί ασθενείς και η οικογένειά τους θεωρούν σχεδόν φυσιολογική την ύπαρξη υψηλής ή και πολύ υψηλής αρτηριακής πίεσης και δεν προσδοκούν στη θεραπεία της. Βάσει των αποτελεσμάτων της μελέτης ΗΥVΕΤ, που ανακοινώθηκε τελευταία στο συνέδριο του Αmerican College of Cardiology, η οποία συμπεριέλαβε περίπου 4.000 ασθενείς άνω των 80 ετών με συστολική πίεση μεγαλύτερη από 160 mmΗg (οι μισοί από τους οποίους έλαβαν θεραπεία με διουρητικό φάρμακο), αποδεικνύεται κατά 20% μείωση της θνητότητας, κατά 30% μείωση των εγκεφαλικών επεισοδίων, κατά 65% μείωση της καρδιακής ανεπάρκειας και κατά 35% μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων στην ομάδα την οποία έλαβε θεραπεία σε σχέση με τους υπερήλικες υπερτασικούς ασθενείς χωρίς θεραπεία- ήδη από το πρώτο έτος της παρακολούθησης. Λόγω μάλιστα της μεγάλης διαφοράς στο όφελος μεταξύ των δύο ομάδων της μελέτης, αποφασίστηκε η πρόωρη διακοπή της για λόγους ηθικής.

ΤΑ ΝΕΑ 14/5/08

Αρχείο Αναρτήσεων