Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Η διατροφή ως θεραπεία για την υψηλή χοληστερίνη

Στόχος των καθημερινών επιλογών σε θέματα διατροφής είναι τόσο η μείωση της συνολικής και της «κακής» (LDL) χοληστερόλης, όσο και η αύξηση της «καλής» χοληστερόλης (HDL-χοληστερόλης). Οι συστάσεις ως προς τα θρεπτικά συστατικά που οδηγούν σε αυτή την κατεύθυνση φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

Συστατικό Σύσταση
Κορεσμένα λιπαρά οξέα <7% των συνολικών θερμίδων
Διαιτητική χοληστερόλη <200 mg/ημέρα
Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα Έως 10% των συνολικών θερμίδων
Μονοακόερστα λιπαρά οξέα Έως 20% των συνολικών θερμίδων
Συνολικό λίπος δίαιτας 25-35 % των συνολικών θερμίδων
Υδατάνθρακες 50-60 % των συνολικών θερμίδων
Φυτικές ίνες 20-30 γρ. την ημέρα
Πρωτεΐνη Περίπου 15% των συνολικών θερμίδων
Φυτικές στανόλες/στερόλες 2 γρ. την ημέρα
Διαλυτές φυτικές ίνες 10-25 γρ. την ημέρα
Συνολικές θερμίδες Τόσες ώστε να διατηρείται το επιθυμητό βάρος και να αποφεύγεται η αύξηση.

Οι συστάσεις αυτές, όμως, δε δίνουν πληροφορίες για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί το καθημερινό διαιτολόγιο ενός ατόμου με υπερχοληστερολαιμία. Πώς θα καταφέρει το άτομο να ακολουθήσει τις συστάσεις αυτές και τι επιλογές τροφίμων πρέπει να κάνει;
Τρόφιμα, τα οποία είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, trans λιπαρά οξέα και χοληστερόλη, αυξάνουν τα επίπεδα τόσο της συνολικής όσο και της LDL-χοληστερόλης, και πρέπει να αποφεύγονται. Τέτοια τρόφιμα είναι τα γλυκίσματα (γλυκά ζαχαροπλαστείου, μπισκότα, κρουασάν, κέικ, κ.ά.), τα έτοιμα και συσκευασμένα τρόφιμα (πατατάκια, γαριδάκια, αρτοσκευάσματα, όπως τυρόπιτα, κασερόπιτα, κ.ά.), λιπαρά κρέατα και αλλαντικά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το βούτυρο, η μαργαρίνη, το αβγό, κ.ά. Η χοληστερόλη των τροφίμων, παρόλο που αρχικώς είχε ενοχοποιηθεί ιδιαιτέρως για την αύξηση της χοληστερόλης του αίματος, δε φαίνεται να έχει τόσο μεγάλη επίδραση. Για παράδειγμα, ο κρόκος του αβγού είναι πλούσιος σε χοληστερόλη, αλλά δεν είναι απαγορευτική τροφή για τα άτομα που πάσχουν. Θα πρέπει, βέβαια, να καταναλώνεται με μέτρο.
Αντιθέτως, τρόφιμα, τα οποία είναι πλούσια στο είδος των φυτικών ινών που ονομάζονται διαλυτές, βοηθούν στη μείωση της LDL-χοληστερόλης και συστήνεται η συχνή τους κατανάλωση. Η βρώμη, που υπάρχει σε διάφορα δημητριακά πρωινού και το αλεύρι της σε είδη ψωμιού, αποτελεί καλή πηγή διαλυτών φυτικών ινών. Ορισμένα δημητριακά, λαχανικά και φρούτα περιέχουν διαλυτές φυτικές ίνες, όπως το κριθάρι, διάφορα είδη φασολιών, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το μπρόκολο, τα κιτρώδη φρούτα, το μήλο, το αχλάδι, τα δαμάσκηνα. Επίσης, συστατικά που υπάρχουν στη σόγια (φυτικές στανόλες/στερόλες) και τους ξηρούς καρπούς (μονοακόρεστα λιπαρά οξέα) ή κάποια φυτικά έλαια τα καθιστούν κατάλληλα τρόφιμα για αντικατάσταση τροφίμων ζωικής προέλευσης.
Ο πίνακας που ακολουθεί συνοψίζει τις παραπάνω διατροφικές συστάσεις για τα άτομα με υπερχοληστερολαιμία και μεταφράζει τις συστάσεις που δίδονται σε επίπεδο θρεπτικών συστατικών σε συστάσεις σε επίπεδο τροφίμων, οι οποίες και ενδιαφέρουν στην πράξη.
Ο έλεγχος του βάρους αποτελεί μία από τις βασικότερες συστάσεις για τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα που ακολουθούν διατροφικές οδηγίες για μείωση της χοληστερόλης, παράλληλα με το στόχο για αποφυγή αύξησης του βάρους. Όμως, είναι πιο σημαντικό το άτομο να ασχοληθεί πρώτα με την ποιότητα της διατροφής του και σταδιακά να κάνει αλλαγές που θα βοηθήσουν στη μείωση του βάρους του.

Κατηγορία τροφίμων Τρόφιμα για συχνή κατανάλωση Τρόφιμα για σπανιότερη κατανάλωση
Ψωμί & Δημητριακά >= 6 μερίδες την ημέρα, ανάλογα με προσωπικές ενεργειακές ανάγκες
Επιλογή από ολικής αλέσεως δημητριακά, ζυμαρικά, ρύζι, πατάτα, όσπρια.
Αρτοσκευάσματα, όπως κρουασάν, μπισκότα, ντόνατς, κέικ, πίτες.
Λαχανικά 3-5 μερίδες την ημέρα (φρέσκα ή κατεψυγμένα). Χωρίς προσθήκη σως άλατος. Τηγανιτά ή παρασκευασμένα με βούτυρο, τυρί ή κρέμα.
Φρούτα 2-3 μερίδες την ημέρα (φρέσκα, κατεψυγμένα, αποξηραμένα). Παρασκευασμένα με βούτυρο ή κρέμα.
Γαλακτοκομικά 2-3 μερίδες την ημέρα, ημιαποβουτυρωμένα ή αποβουτυρωμένα γάλα και γιαούρτι, τυρί χαμηλών λιπαρών. Πλήρη γαλακτοκομικά, παγωτό, τα περισσότερα τυριά, κρέμα γάλακτος.
Κρόκοι αβγού, ολόκληρο αβγό.
Αβγά =<2 κρόκους την εβδομάδα. Λευκό αβγού ή υποκατάστατο. Λιπαρά τμήματα, σύνηθες
Κρέας, πουλερικά, ψάρι =<150 γρ. την ημέρα.
Άπαχα τμήματα, χωρίς πέτσα, ψάρι.
χάμπουργκερ, μπέικον, σαλάμι, εντόσθια, πουλερικά με πέτσα, τηγανιτά.
Λίπη και έλαια Ποσότητα ανάλογα με τις προσωπικές ενεργειακές ανάγκες. Μονοακόρεστα (π.χ. ελαιόλαδο) ή πολυακόρεστα έλαια, μαλακές ή υγρές μαργαρίνες, σως. Σπόροι και ξηροί καρποί. Βούτυρο, σκληρές μαργαρίνες, σοκολάτα.
Άλλες επιλογές Μαργαρίνες με στανόλες/στερόλες, πηγές διαλυτών φυτικών ινών: κριθάρι, βρώμη, μήλο, μπανάνα, κιτρώδη φρούτα, νεκταρίνι, ροδάκινο, αχλάδι, δαμάσκηνα, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, καρότο, ξηρά φασόλια, αρακάς, προϊόντα σόγιας.  

Αρχείο Αναρτήσεων