Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Μείωση βλαβερών συνεπειών του καπνίσματος

1. Να αποφεύγεται το κάπνισμα τουλάχιστον μισή ώρα πριν από κάθε γεύμα. 2. Να μην καίγεται μέχρι τέλος το τσιγάρο (μεγάλα αποτσίγαρα). 3. Να αποφεύγεται το κάπνισμα με εντελώς άδειο στομάχι. 4. Αερισμός του υπνοδωματίου πριν από τον ύπνο και γενικά αποφυγή του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους. 5.Αποφυγή του καπνίσματος κατά τη διάρκεια του βαδίσματος ή άλλης σωματικής εργασίας και για μισή ώρα πριν ή μετά από έντονη σωματική άσκηση. 6. Να έχει παρέλθει τουλάχιστον μισή ώρα από το προηγούμενο τσιγάρο. 7. Αποφυγή καπνίσματος σε πολύ ψυχρό περιβάλλον. 8.Οχι πολύ συχνές και μεγάλες «ρουφηξιές» (εκτός εάν αυτή η τακτική ακολουθείται σε υπερβολικό βαθμό, συνειδητά, για κάποιο χρονικό διάστημα, ως μέσο αποστροφής, με απώτερο σκοπό τη διακοπή του καπνίσματος). 9.Να καταναλώνονται τσιγάρα (με φίλτρο ή πίπα), τα οποία έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία ελάττωσης της πίσσας και της νικοτίνης.
Η διακοπή του καπνίσματος, συνήθως, συνοδεύεται από αύξηση του σωματικού βάρους (5 κιλά κατά μέσον όρο, ιδίως τους πρώτους 6 μήνες), διότι μειώνεται ελαφρώς ο μεταβολισμός (περίπου κατά 10%, κυρίως λόγω της μείωσης των θυρεοειδικών και άλλων ορμονών) και αυξάνεται η όρεξη για φαγητό, όχι μόνο για ψυχολογικούς αλλά και για διάφορους οργανικούς λόγους (π.χ., η νικοτίνη ασκεί κατασταλτική επίδραση στην όρεξη για φαγητό άμεσα, δρώντας στον εγκέφαλο, και έμμεσα, διότι προκαλεί μικρή αύξηση του σακχάρου του αίματος). Ο κίνδυνος από αυτήν τη μέτρια αύξηση του σωματικού βάρους είναι αμελητέος σε -σύγκριση με τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα που προκαλεί η συνέχιση του καπνίσματος.
Η συστηματική μυϊκή άσκηση μπορεί αφενός να προλάβει την αύξηση του σωματικού βάρους και αφετέρου να αμβλύνει την επιθυμία για κάπνισμα, η οποία είναι έντονη τους πρώτους μήνες, ιδίως τις τρεις πρώτες εβδομάδες, ύστερα από τη διακοπή του.
Κατά καιρούς προβάλλονται διάφορες αντιρρήσεις του τύπου: Γιατρέ μου, γνώριζα κάποιους που κάπνιζαν και πέθαναν σε ηλικία 85 ή 90 ετών. Αλλοι που δεν κάπνισαν ποτέ δεν ξεπέρασαν τα 50 ή τα 60 χρόνια, λόγω εμφράγματος μυοκαρδίου ή καρκίνου κτλ. Δεν αναφέρουν όμως τίποτα περισσότερο για τις διατροφικές και τις λοιπές συνήθειες ή συνθήκες ζωής αυτών των ατόμων ούτε δίνουν κάποια άλλη πληροφορία για την κληρονομικότητά τους, για το αν είχαν ή όχι κάποια σοβαρά σωματικά ή ψυχικά προβλήματα κατά τη διάρκεια του βίου τους. Τέτοιου είδους ενστάσεις υπάρχουν, βεβαίως, και για την υγιεινή διατροφή, τη σωματική άσκηση κτλ. Αυτή είναι μονοδιάστατη και πολύ κοντόθωρη θεώρηση των πραγμάτων. Ποτέ δεν μπορεί να γίνει σύγκριση κάθετου τύπου σε βιολογικά φαινόμενα μεταξύ διαφορετικών ατόμων. Ο καθένας μας είναι μια τελείως ξεχωριστή και ανεπανάληπτη οντότητα, που ποτέ άλλοτε δεν υπήρξε και ούτε θα ξαναϋπάρξει. Με μεγάλες διαφορές, τόσο σε επίπεδο γενετικών προδιαγραφών και προδιαθέσεων όσο και σε επίπεδο περιβαλλοντικών επιδράσεων, παιδείας, φιλοσοφίας και τρόπου ζωής. Αυτός που έζησε 90 χρόνια δεν το πέτυχε διότι κάπνιζε, αλλά παρότι κάπνιζε. Η σύγκριση θα είχε νόημα μόνο αν αυτό το άτομο ερχόταν εκ νέου στη ζωή στην ίδια εποχή, στο ίδιο περιβάλλον και έκανε ακριβώς τα ίδια πράγματα, με την παραμικρή λεπτομέρεια, χωρίς όμως να κάπνιζε. Το πιο πιθανό θα ήταν να έφτανε στην ηλικία των 100 ετών ή και παραπάνω και μάλιστα με πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής σε σχέση με την προηγούμενη. Ομως, συγκρίσεις αυτού του είδους δεν είναι δυνατές, Υπάρχουν τόσο πολλοί παράγοντες που συμμετέχουν και συνθέτουν ένα γεγονός ή μια κατάσταση, ώστε να μην είναι πάντα εύκολο να αποκτήσουμε μια πλήρη εικόνα για να εξηγήσουμε κάθε φορά τι ακριβώς συμβαίνει. Η ασθένεια, η υγεία και η μακροζωία δεν οφείλονται σε μία μόνο αιτία, αλλά σε έναν πολύπλοκο συνδυασμό πολλών συντελεστών και παραμέτρων που διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό από άτομο σε άτομο. Η συμμετοχή του καθενός μας ξεχωριστά στη διαμόρφωση αυτού του αιτιολογικού (καλού ή κακού) συνδυασμού είναι καθοριστική. Βεβαίως, λίγο-πολύ, όλοι έχουμε την τάση να αρνούμαστε τις ευθύνες μας για οτιδήποτε μας προκύπτει και να εφευρίσκουμε συνεχώς διάφορες δικαιολογίες, προκειμένου να διατηρήσουμε όλες εκείνες τις συνήθειές μας, οι οποίες προκαλούν τα περισσότερα από αυτά που κατά καιρούς μας «τυχαίνουν».
Είναι πιο βολικό να πιστεύουμε ότι τα διάφορα προβλήματά μας προέρχονται πάντα από εξωτερικές (άσχετες με εμάς) αιτίες, τις οποίες αδυνατούμε να ελέγξουμε (ατυχήματα, κληρονομικότητα, μικρόβια, ιοί ή κάποιες μυστηριώδεις οντότητες και δυνάμεις που μας προσβάλλουν ξαφνικά και απροειδοποίητα για να μας «εξοντώσουν»). Οπωσδήποτε δεν μπορούμε να επέμβουμε (τουλάχιστον επί του παρόντος) στα γονίδια που καθορίζουν τη διαφορετική ανθεκτικότητα ή την ευαισθησία (προδιάθεση) μας έναντι διαφόρων παθολογικών καταστάσεων, όμως μπορούμε να επηρεάσουμε όλους εκείνους τους παράγοντες (άσκηση, διατροφή κτλ.) οι οποίοι ασκούν αποφασιστικό ρόλο στην εμφάνιση, την αναστολή ή την καθυστέρηση της εκδήλωσης αυτών των καταστάσεων. Τα γονίδιά μας είναι τα ίδια εδώ και χιλιάδες χρόνια. Οι συνήθειές μας έχουν διαφοροποιηθεί και το περιβάλλον μας έχει (ή μάλλον το έχουμε) αλλάξει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παχυσαρκία, η οποία ποτέ άλλοτε δεν έλαβε τις σημερινές επιδημικές διαστάσεις.
Αντώνης Λαγγουράνης: Παθολόγος - Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΕΘΝΟΣ


Αρχείο Αναρτήσεων