Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Μυοκαρδίτις


Η μυοκαρδίτιδα είναι η φλεγμονώδης προσβολή του μυοκαρδίου, συνήθως από ιούς και μικρόβια και σπανιότερα από ακτινοβολία, τοξικές ουσίες και φάρμακα. Η μυοκαρδίτιδα είναι δυνατόν να συνυπάρχει με εκδήλωση περικαρδίτιδας, οπότε χαρακτηρίζεται μυοπερικαρδίτιδα.

Είναι δύσκολο να προδιοριστεί η ακριβής συχνότητα της μυοκαρδίτιδας, γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις διαδραμεί υποκλινικά.

Οι σηψαιμικές καταστάσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν εκδήλωση μυοκαρδίτιδας. Γενικότερα όμως, η μυοκαρδίτιδα μπορεί να αποτελέσει εκδήλωση συνολικής φλεγμονώδους κατάστασης της καρδιάς, όπως παρατηρείται στον οξύ ρευματικό πυρετό ή στην ενδοκαρδίτιδα.

Τρεις κυρίως είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να προκληθεί μυοκαρδιακή βλάβη του τύπου της μυοκαρδίτιδας:

* η άμεση επίδραση του λοιμογόνου παράγοντα στο μυοκάρδιο.

* η επίδραση τοξινών στο μυοκάρδιο (π.χ. διφθερίτιδα)

* η βλάβη του μυοκαρδίου μέσω ανοσοβιολογικών μηχανισμών σε οξεία ή χρόνια φάση.

Ειδικότερα στην ιογενή μυοκαρδίτιδα οι ανοσοβιολογικοί μηχανισμοί θεωρούνται οι κυρίως υπεύθυνοι για την εκδήλωσή της, ενώ λιγότερο υπεύθυνος παράγοντας θεωρείται η απευθείας δράση του ιού στο μυοκαρδιακό κύτταρο. Το συνηθέστερο αίτιο ιογενών μυοκαρδίτιδων είναι η προσβολή από ιούς Coxsackie Β. Λιγότερο πιθανή είναι η προσβολή από μεγαλυκυτταροϊό, λοιμώδη μονοπυρήνωση, γρίπη και HIV (AIDS). Μυοκαρδίτιδα παρατηρείται σε ποσοστό περίπου 10% των ασθενών που πάσχουν από AIDS.

Σπάνια είναι δυνατόν κατά τη διαδρομή της νόσου να εκδηλωθεί έμφραγμα του μυοκαρδίου μέσω του μηχανισμού αγγειίτιδα ' σπασμός ' θρόμβωση της στεφανιαίας αρτηρίας. Η αγγειίτιδα δημιουργείται μέσα στο πλαίσιο της μυοκαρδίτιδας, από την επέκταση της φλεγμονής.

Κλινική εικόνα

Η μυοκαρδίτιδα εκδηλώνεται είτε κατά τη διαδρομή οξείας λοίμωξης είτε μετά την αποδρομή της λοίμωξης.

Ηπια μορφή μυοκαρδίτιδας εκδηλώνεται μέσα στο πλαίσιο γενικότερων λοιμώξεων και πολλές φορές διαφεύγει τη διάγνωση. Η εκδήλωση αρρυθμιών του τύπου των υπερκοιλιακών αρρυθμιών, και ιδιαίτερα της κολπικής μαρμαρυγής, είναι συνήθης. Σε σοβαρές περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας, η ταχυκαρδία είναι δυνατόν να είναι εξεσημασμένη. Βραδυκαρδία εμφανίζεται σπάνια.

Οξεία ή χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια είναι δυνατόν να εμφανιστούν με διάταση και ελάττωση της συσταλτικότητας της αριστερή κοιλίας ή και των δύο κοιλιών.

Προκάρδιος πόνος είναι δυνατόν να παρουσιασθεί όταν η μυοκαρδίτιδα συνοδεύεται από περικαρδίτιδα. Η οξεία μυοκαρδίτιδα νεκρωτικού τύπου μπορεί να οδηγήσει σε οξεία καρδιακή ανεπάρκεια, καρδιογενές shock και θανατηφόρες κοιλιακές αρρυθμίες, με επακόλουθο τον αιφνίδιο θάνατο.

Διαγνωστική προσπέλαση

Η διαγνωστική προσπέλαση γίνεται με βάση την κλινική εικόνα που συνεπικουρείται από τα εργαστηριακά ευρήματα. Η διάγνωση της μυοκαρδίτιδας δεν είναι εύκολη. Με στόχο την ακριβέστερη διάγνωση και θεραπεία προσφάτως εισήχθη η κλινικοπαθολογοανατομική διάκριση των μυοκαρδίτιδων σε 4 ομάδες.

* Νεκρωτική μορφή μυοκαρδίτιδας: Χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη νέκρωση του μυοκαρδίου, με συνήθως κακή εξέλιξη (μπορεί να υπάρξει και πλήρη ίασης).

* Οξεία ενεργός ή οριακού τύπου μυοκαρδίτιδα: Η μορφή αυτή παρουσιάζει κλινική βελτίωση ή εξελίσσεται σε διατατικού τύπου μυοκαρδιοπάθεια.

* Χρόνια ενεργός: Πρόκειται για μορφή εξελισσόμενη προς καρδιακή ανεπάρκεια.

* Επιμένουσα: Πρόκειται για καλοήθη μορφή.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση της μυοκαρδίτιδας στο μεγαλύτερο αριθμό των περιπτώσεων είναι καλή και η νόσος υποχωρεί πλήρως. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μυοκαρδίτιδα εκδηλώνεται με ελάχιστα συμπτώματα και αποδράμει χωρίς να γίνει αντιληπτή. Ομως, είναι δυνατόν, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε νεκρωτικής μορφής μυοκαρδίτιδα ή σε μυοκαρδίτιδα στην οποία ενέχεται χρόνιος ανοσοβιολογικός μηχανισμός, να έχουμε εκδήλωση αιφνίδιου θανάτου είτε ανάπτυξη χρόνιας καρδιακής ανεπάρεκειας αντίστοιχα, μέσα σε διάστημα λίγων χρόνων. Η ανάπτυξη χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας γίνεται με εκδήλωση διατατικού τύπου μυοκαρδιοπάθειας. Γι' αυτό συνιστάται η χρόνια παρακολούθηση των ασθενών μετά την αποδρομή της οξείας φάσης της νόσου.

Θεραπεία

Η θεραπεία της μυοκαρδίτιδας δεν είναι ειδική. Πρόκειται για υποστηρικτική κυρίως θεραπεία της συμπτωματολογίας και των επιπλοκών της νόσου, όπως της καρδιακής ανεπάρκειας ή των αρρυθμιών, όταν εκδηλώνονται.

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι η συνηθέστερη κλινική εκδήλωση της νόσου. Στις περιπτώσεις αυτές συνιστάται η κλασική θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας με διουρητικά, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου και χορήγηση ινοτρόπων. Η θεραπεία είναι συμπτωματική και δεν μεταβάλλει την εξέλιξη της μυοκαρδίτιδας.

Ο ρόλος των κορτικοειδών και ανοσοκατασταλτικών δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως. Γενικότερα, όμως, είναι δυνατό να λεχθεί ότι οι περιπτώσεις που διαπιστώνεται βελτίωση ύστερα από χορήγηση κορτιζόνης ή ανοσοκαταστολικών είναι οι περιπτώσεις της χρόνιας φάσης. Στην οξεία φάση, δηλαδή, του σταδίου της ιαιμίας, η κορτιζόνη και τα ανοσοκατασταλτικά μπορεί να έχουν καταστροφικά αποτελέσματα.

Η ανάπαυση του ασθενούς θεωρείται επιβεβλημένη για ένα διάστημα περίπου 6 μηνών, γιατί υποβοηθεί την ομαλή λειτουργία και ανταπόκριση του ανοσοβιολογικού συστήματος.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Αρχείο Αναρτήσεων