Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Βηματοδότης - Η θαυματουργή συσκευή

Περισσότεροι από 20.000 Ελληνες, με αρρυθμίες διαφόρων μορφών, έχουν βηματοδότη καρδιάς, μια μικροσκοπική συσκευή, που εμφυτεύεται εύκολα με τοπική αναισθησία κάτω από το δέρμα στο στήθος και παράγει ηλεκτρικούς παλμούς, κάνοντας την καρδιά να λειτουργεί πλέον φυσιολογικά.

Μεταξύ αυτών και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, η περίπτωση του οποίου συγκίνησε το Πανελλήνιο όταν στις αρχές της εβδομάδας διαγνώστηκε ότι πάσχει από ασυμπτωματική δυσλειτουργία της φλεβοκόμβου και για τον λόγο αυτό του εμφυτεύτηκε βηματοδότης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν εμφανή συμπτώματα, που πρέπει όλοι να προσέχουν και να απευθύνονται στον γιατρό τους, ειδικά οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 60 ετών.

Οταν έχουμε ζάλη, λιποθυμία ή τάση για λιποθυμία, κόπωση, δύσπνοια, αλλά κυρίως όταν διαπιστώνουμε ότι οι σφυγμοί της καρδιάς πέφτουν κάτω από 40 το λεπτό -οι φυσιολογικοί είναι 50-90 που διπλασιάζονται με σωματική δραστηριότητα- ενδέχεται να έχουμε κάποιας μορφής αρρυθμία, που πρέπει να αντιμετωπιστεί συνηθέστερα με βηματοδότη.

Υπάρχουν και οι περιπτώσεις», λέει ο κ. Τούτουζας, «χωρίς συμπτώματα, όπου το ηλεκτροκαρδιογράφημα προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος είναι μεγάλος και πρέπει να μπει βηματοδότης.

Ο φυσιολογικός βηματοδότης της καρδιάς λέγεται φλεβοκόμβος. Εκεί παράγεται το ηλεκτρικό ερέθισμα που θα εξαπλωθεί σε όλη την καρδιά, προκαλώντας τη σύσπαση που αναγκάζει το αίμα να κυκλοφορεί και αυτόν υποκαθιστούμε όταν τοποθετούμε τον τεχνητό βηματοδότη.

Η πιο συχνή αιτία για εμφύτευση τεχνητού βηματοδότη, είναι η υπολειτουργία του φλεβόκομβου, συνηθέστερα λόγω ηλικίας. Η μπαταρία του βηματοδότη, ανάλογα με τον τύπο της συσκευής, μπορεί να αντικατασταθεί σε 5 ή 10 χρόνια».

Πώς λειτουργεί
«Ο βηματοδότης είναι μια μικροσκοπική γεννήτρια παλμών, με μπαταρία και ειδικό κύκλωμα για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και χρονισμού, που τη συνδέουμε με την καρδιά, με ένα ή δύο ηλεκτρόδια, τα βιοσυμβατά καλώδια βηματοδότησης», εξηγεί στο «Εθνος της Κυριακής» ο μηχανικός Βιοϊατρικής, Κώστας Δασκαλάκης.

«Αποτελείται από ένα σύνθετο ηλεκτρονικό κύκλωμα, που παρακολουθεί, αναλύει και καταγράφει κάθε καρδιακό χτύπο και εάν χρειαστεί, απελευθερώνει ανεπαίσθητα ερεθίσματα χαμηλής έντασης τα οποία ρυθμίζουν τη δραστηριότητα της καρδιάς. Η πηγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι μια μπαταρία λιθίου». Τα καλώδια μεταφέρουν ηλεκτρικούς παλμούς από τον βηματοδότη στην καρδιά, αυτή είναι η λειτουργία βηματοδότησης και αντίστροφα πληροφορίες για τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς στον βηματοδότη, δηλαδή έχουμε τη λειτουργία αίσθησης.

Μέτρα προστασίας
Αυτό που γνωρίζουν όλοι όσοι έχουν βηματοδότη, αλλά πρέπει να το γνωρίζουν και οι άνθρωποι του περιβάλλοντός τους, είναι ότι οι βηματοδότες είναι ηλεκτρονικές συσκευές, επομένως ορισμένοι εξοπλισμοί μπορούν προσωρινά να διαταράξουν τη λειτουργία τους.

Ο βηματοδότης είναι προστατευμένος από την ηλεκτρική παρέμβαση ηλεκτρικών οικιακών συσκευών ή εξοπλισμού γραφείου. Μάλιστα νέου τύπου βηματοδότες δεν επηρεάζονται σημαντικά από τα κινητά ή άλλες συσκευές.

Καλό είναι όσοι φέρουν βηματοδότη να κρατούν το κινητό στη δεξιά πλευρά, δηλαδή όσο πιο μακριά γίνεται από το σημείο εμφύτευσης.

Τέλος, υπάρχουν ηλεκτρικές συσκευές εκτός σπιτιού που μπορούν να επηρεάσουν τους βηματοδότες. Οι φέροντες θα πρέπει να προσέχουν ώστε να μην πλησιάζουν σε ηλεκτροσυγκόλληση και σε συσκευές που περιλαμβάνουν ισχυρούς μαγνήτες ή εκπέμπουν ηλεκτρικό σήμα.

Οταν αισθανθούν κάτι ασυνήθιστο, όπως ζαλάδα ή ίλιγγο και αντιληφθούν ότι βρίσκονται κοντά σε κάποια «ύποπτη» ηλεκτρική συσκευή, θα πρέπει να απομακρυνθούν αμέσως και να ενημερώσουν τον γιατρό τους για το περιστατικό.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΣΥΣΚΕΩΗΣ
Οι βηματοδότες είναι μια σωτήρια ανακάλυψη του Αμερικανού ερευνητή Ζολ το 1952, που έκτοτε βελτιώθηκε και σήμερα σώζει χιλιάδες ζωές. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον καθηγητή Παύλο Τούτουζα, ο πρώτος βηματοδότης καρδιάς τοποθετήθηκε σε ασθενή από τον καθηγητή Χειρουργικής Δημήτριο Λαζαρίδη στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο το 1961. «Μέχρι το 1963, που άρχισε στην Ελλάδα η ευρεία εφαρμογή της μεθόδου με τοποθέτηση βηματοδότη, οι ασθενείς με "κολποκοιλιακό αποκλεισμό" έχαναν τη ζωή τους!».

Ο βηματοδότης αποτελείται από ένα σύνθετο ηλεκτρονικό κύκλωμα, που παρακολουθεί, αναλύει και καταγράφει κάθε καρδιακό χτύπο και εάν χρειαστεί, απελευθερώνει ανεπαίσθητα ερεθίσματα χαμηλής έντασης τα οποία ρυθμίζουν τη δραστηριότητα της καρδιάς.

Γιάννης Κρητικός
jkritikos@pegasus.gr

Αρχείο Αναρτήσεων