Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Διαταραχές του ύπνου και καρδιοπάθειες

Οι διαταραχές της αναπνοής κατά τον ύπνο περιλαμβάνουν μια ομάδα διαταραχών που χαρακτηρίζονται από ανωμαλίες στη συχνότητα και/ή στο εύρος των αναπνοών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο πιο συχνός τύπος είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια, η οποία οφείλεται σε πλήρη (ή μερική) σύμπτωση των τοιχωμάτων του φάρυγγα κατά τον ύπνο και παρατηρείται στο 4% των ανδρών και στο 2% των γυναικών, ηλικίας 30-65 ετών.
Ενας άλλος τύπος υπνικής άπνοιας είναι η κεντρική υπνική άπνοια, η οποία περιλαμβάνει την αναπνοή Cheyne-Stokes (αναπνοή που χαρακτηρίζεται από εναλλασσόμενες περιόδους αναπνοών με προοδευτικά αυξανόμενο και εν συνεχεία μειούμενο εύρος και περιόδους άπνοιας) και είναι πιο συχνή σε άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια ή σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση αποφρακτικής υπνικής άπνοιας είναι η παχυσαρκία και η ηλικία, ενώ για την εμφάνιση κεντρικής υπνικής άπνοιας είναι το ανδρικό φύλο, το χαμηλό διοξείδιο του αίματος κατά την εγρήγορση και η παρουσία αρρυθμίας.
Η αποφρακτική υπνική άπνοια, λόγω της σύγκλεισης του φάρυγγα, χαρακτηρίζεται από επιπόλαιες αναπνοές, οι οποίες προκαλούν μείωση της ενδοθωρακικής πίεσης και συνεπώς μείωση του όγκου του αίματος που εξωθείται από την καρδιά. Επιπλέον, η άπνοια προκαλεί μείωση του οξυγόνου και αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα του αίματος, με αποτέλεσμα να διεγείρεται το συμπαθητικό σύστημα. Αυτό έχει ως συνέπεια την αύξηση της καρδιακής συχνότητας και της αρτηριακής πίεσης. Ο συνδυασμός της αυξημένης αρτηριακής πίεσης και της αυξημένης καρδιακής συχνότητας αυξάνει τις ανάγκες του μυοκαρδίου σε οξυγόνο, ενώ ταυτόχρονα η παροχή οξυγόνου είναι μειωμένη. Αυτό προδιαθέτει στην εμφάνιση ισχαιμίας του μυοκαρδίου και αρρυθμιών, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσει σε υπερτροφία των τοιχωμάτων της αριστερής κοιλότητας της καρδιάς και τελικά, σε καρδιακή ανεπάρκεια. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι και οι δύο τύποι διαταραχών της αναπνοής κατά τον ύπνο επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα και σχετίζονται με εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης, καρδιακής ανεπάρκειας, αρρυθμιών, στεφανιαίας νόσου και καρδιαγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.
Η κλασική θεραπευτική προσέγγιση για την αποφρακτική άπνοια στον ύπνο είναι η εφαρμογή συνεχούς θετικής πίεσης στους αεραγωγούς μέσω μιας ρινικής μάσκας κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αν και η ρινική μάσκα μπορεί να είναι άβολη στη χρήση της, βοηθάει σημαντικά στη βελτίωση της άπνοιας κατά τον ύπνο, της υπνηλίας κατά την εγρήγορση και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια ρινοστοματική μάσκα ή μάσκα προσώπου. Επιπλέον, συνιστάται η δραστική μείωση του σωματικού βάρους και η αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ.
Οταν ένα άτομο κατά τη διάρκεια της ημέρας παρουσιάζει υπνηλία και κόπωση ενώ κατά τη διάρκεια του ύπνου ροχαλίζει έντονα με διαστήματα παύσης της αναπνοής, ίσως πάσχει από αποφρακτική υπνική άπνοια. Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος ροχαλίζει ή νιώθει λίγο κουρασμένος έχει υπνική άπνοια. Σε υποψία υπνικής άπνοιας πρέπει να απευθύνεται κανείς στον καρδιολόγο ή τον πνευμονολόγο, δεδομένου ότι, όπως αναφέρθηκε, η συγκεκριμένη ομάδα παθήσεων σχετίζεται με αρτηριακή υπέρταση, αρρυθμίες ή άλλα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Στο παρελθόν η υπνική άπνοια έμενε για χρόνια αδιάγνωστη και χωρίς θεραπεία γιατί δεν υπήρχε η κατάλληλη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των γιατρών και του κοινού. Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν εξειδικευμένα κέντρα μελέτης των διαταραχών του ύπνου, που μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των διαταραχών της αναπνοής κατά τον ύπνο.

Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΣΤΕΦΑΝΑΔΗ, καθηγητή Καρδιολογίας, διευθυντή Α' Καρδιολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ιπποκράτειο» ΓΝΑ  ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 18/03/2008

Αρχείο Αναρτήσεων