Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Η στεφανιαία νόσος στις γυναίκες

Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΣΤΕΦΑΝΑΔΗ, καθηγητή Καρδιολογίας, διευθυντή Α' Καρδιολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ιπποκράτειο» ΓΝΑ, προέδρου Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, e-mail: chstefan@med.uoa.gr

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι μία από τις πρώτες αιτίες θνησιμότητας των γυναικών στις δυτικές κοινωνίες. Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια στατιστικές μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έδειχναν ότι ενώ οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα στους άνδρες παρουσίαζαν σταθερή μείωση, μέχρι πρόσφατα οι αντίστοιχοι θάνατοι των γυναικών συνέχιζαν να παρουσιάζουν αύξηση, με 1 στις 3 γυναίκες να πεθαίνουν από καρδιακά αίτια. Αν και οι γυναίκες δεν αντιπροσωπεύονταν επαρκώς στις μελέτες και πάντα αποτελούσαν το 30% με 40% του συνολικού πληθυσμού, πολλές μελέτες της τελευταίας 30ετίας έδειχναν συστηματικά ότι μεταξύ ανδρών και γυναικών υπήρχαν αρκετές διαφορές όσον αφορά την επιδημιολογία, την πρόληψη, τη διάγνωση και τις κλινικές εκδηλώσεις της στεφανιαίας νόσου. Δηλαδή στις γυναίκες συνήθως καθυστερούσε να τεθεί η διάγνωση της στεφανιαίας νόσου, ενώ συχνά δεν χορηγούνταν η βέλτιστη θεραπευτική αγωγή ή δεν διενεργούνταν εγκαίρως η απαραίτητη επέμβαση για την αντιμετώπισή της. Ακόμη, οι γυναίκες που υποβάλλονταν σε επεμβάσεις επαναιμάτωσης, είτε με αορτοστεφανιαία παράκαμψη (μπάι πας) είτε με αγγειοπλαστική, είχαν υψηλότερη θνησιμότητα σε σχέση με τους άνδρες. Αυτό είχε αποδοθεί κυρίως στο γεγονός ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη νοσηρότητα και περισσότερους παράγοντες κινδύνου, όταν τελικά παραπέμπονται για αορτοστεφανιαία παράκαμψη ή αγγειοπλαστική. Δηλαδή οι γυναίκες είναι συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας, σε αυξημένο ποσοστό παχύσαρκες, και έχουν συχνότερα υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, περιφερική αγγειοπάθεια και χειρότερο λιπιδαιμικό προφίλ. Επιπλέον, τα αγγεία των γυναικών είναι μικρότερης διαμέτρου, με αποτέλεσμα να είναι δυσκολότερη τεχνικώς η διενέργεια της αγγειοπλαστικής ή της αορτοστεφανιαίας παράκαμψης.

Μόλις τους πρώτους μήνες του 2007 παρατηρήθηκε ότι και οι γυναίκες άρχισαν να βελτιώνουν την επιβίωση από καρδιαγγειακά νοσήματα, με αναφερόμενη θνησιμότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες 1 στις 4. Αυτό ήταν αποτέλεσμα της έντονης ευαισθητοποίησης του ιατρικού κόσμου στο ότι οι γυναίκες είναι διαφορετικές από τους άνδρες όσον αφορά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και έχουν ιδιαίτερες ανάγκες στην αντιμετώπισή τους. Επίσης, δόθηκε μεγάλη έμφαση στην ενημέρωση των γυναικών. Εγιναν εκτεταμένες εκστρατείες πληροφόρησης για τις βλαπτικές επιδράσεις του καπνίσματος, την αξία της υγιεινοδιαιτητικής αγωγής και την ανάγκη συστηματικής άσκησης. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στις χειρουργικές τεχνικές (εγχείρηση μπάι πας με πάλλουσα καρδιά ή μίνι θωρακοτομή) και στα υλικά της αγγειοπλαστικής (επενδεδυμένα με φάρμακα stent). Αυτό οδήγησε στη μείωση των επιπλοκών στις γυναίκες ύστερα από επεμβάσεις αορτοστεφανιαίας παράκαμψης ή αγγειοπλαστικής και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων τους σε βαθμό παρόμοιο με εκείνο των ανδρών. Ηδη τα ενθαρρυντικά αυτά αποτελέσματα έχουν επιβεβαιωθεί από μεγάλες μελέτες, οι οποίες έδειξαν ότι ύστερα από επεμβάσεις επαναιμάτωσης μεταξύ των δύο φύλων δεν υπάρχουν διαφορές στους θανάτους, στα εμφράγματα, στα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και στις επανεπεμβάσεις, τόσο κατά την περίοδο της νοσηλείας όσο και κατά το μακροχρόνιο διάστημα παρακολούθησης μετά την επέμβαση.

Παρά την ελπιδοφόρο αυτή εξέλιξη στην αντιμετώπιση και θεραπεία, και οι ίδιες οι γυναίκες πρέπει να φροντίζουν περισσότερο τον εαυτό τους, ιδίως μετά τη διακοπή της περιόδου τους, που αυξάνεται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος. Πρέπει να μην καπνίζουν να παρακολουθούν συστηματικά και να ρυθμίζουν δραστικά την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερίνη και το σάκχαρό τους. Τέλος, επειδή συχνά οι γυναίκες έχουν άτυπα συμπτώματα, όταν κάτι αλλάξει στη ζωή τους, όταν δηλαδή παρουσιάσουν ένα καινούργιο σύμπτωμα που δεν προϋπήρχε, π.χ. κόπωση, καταβολή, αδυναμία, δύσπνοια, οπισθοστερνικό άλγος ή αίσθημα παλμών δεν πρέπει να το υποεκτιμούν, αλλά να συμβουλεύονται αμέσως το γιατρό τους.

Αρχείο Αναρτήσεων