Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Η σημασία της χοληστερίνης

Η χοληστερίνη είναι ένα λιπίδιο, το οποίο σε λογικές ποσότητες, είναι ουσιώδες για την υγεία. Είναι βασικό δομικό υλικό των κυτταρικών μεμβρανών, βρίσκεται σε όλους τους ιστούς του σώματος, είναι απαραίτητη στη σύνθεση των γεννητικών ορμονών, στο σχηματισμό της βιταμίνης D στην επιφάνεια του δέρματος κτλ.

Η χοληστερίνη που υπάρχει στο αίμα προέρχεται από δύο πηγές : α) σχηματίζεται στο συκώτι, το οποίο παράγει όση ποσότητα χοληστερόλης χρειαζόμαστε για να καλύψουμε τις ανάγκες του οργανισμού μας και β) από τις διάφορες τροφές, ιδιαίτερα τα αυγά και τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (π.χ κρέας, πουλερικά, θαλασσινά κ.ά).

Στην αύξηση της χοληστερίνης συμβάλλουν το κάπνισμα, το στρες, η παχυσαρκία και η καθιστική ζώη. Επίσης η οικογενειακή ή ατομική προδιάθεση, η ηλικία , το φύλο και οι γυναικείες ορμόνες

Πότε είναι επικίνδυνη;

Η χοληστερόλη αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη όταν κυκλοφορεί στο αίμα μας σε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα από αυτήν που χρειαζόμαστε. Τότε η χοληστερίνη που περισσεύει, και η οποία δεν είναι απαραίτητη στον οργανισμό, μπορεί να εναποτεθεί σε διάφορα σημεία του τοιχώματος των αρτηριών προκαλώντας προοδευτικά στένωση του αυλού τους, και αρτηριοσκλήρυνση με τις επιπτώσεις της: έμφραγμα, εγκεφαλικό, ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής, στενώσεις των καρωτίδων, απόφραξη των αρτηριών των κάτω άκρων, καρδιακή ανεπάρκεια κ.λπ.

Έρευνες έχουν δείξει κατ’ επανάληψη ότι οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα χοληστερίνης είναι πιθανότερο να πάθουν καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά και άλλες παθήσεις των αγγείων συγκριτικά με τους υπόλοιπους.

Αυτή η κίτρινη λιπαρή ουσία που θα εναποτεθεί στο τοίχωμα των αρτηριών λέγεται αθήρωμα και η πλάκα χοληστερίνης που θα δημιουργηθεί εκεί, αθηρωματική πλάκα. Αν δεν πάρουμε φάρμακα (τις στατίνες) ή αν δεν βελτιώσουμε τους παράγοντες κινδύνου, η πλάκα αυτή θα ραγεί και είτε ένα μέρος της θα αποκολληθεί και θα αποφράξει κάποια αρτηρία (στην καρδιά ή στον εγκέφαλο) είτε θα προκαλέσει τον επιτόπιο σχηματισμό θρόμβου και των σχετικά γρήγορη απόφραξη της ίδιας της αρτηρίας

Ποια είναι η καλή και ποια η κακή χοληστερίνη;

Όπως όλα τα άλλα θρεπτικά συστατικά, έτσι και η χοληστερίνη πρέπει να μεταφερθεί στους ιστούς του σώματος διαμέσου του αίματος. Ωστόσο, λόγω του ότι η χοληστερίνη είναι αδιάλυτη σε υγρό (στο αίμα), για να μεταφερθεί στα διάφορα όργανα του σώματος ενώνεται με πρωτεΐνες για να σχηματισθούν έτσι ειδικά σωματίδια – μεταφορείς της, που ονομάζονται  λιποπρωτεϊνες.

Υπάρχουν πολλών ειδών λιποπρωτείνες, αλλά οι κυριότερες από αυτές είναι η χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνη (LDL) και η υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνη (HDL), οι οποίες έχουν γίνει γνωστές ως ή «κακή» και η «καλή» χοληστερίνη αντίστοιχα.

Η LDL είναι ο κύριος μεταφορέας της χοληστερίνης στο αίμα. Έχει ονομαστεί «κακή» χοληστερίνη λόγω του είναι αυτή που μεταφέρει τη χοληστερίνη από το συκώτι στους ιστούς και την «κολλάει» (μαζί με τα υπόλοιπα λίπη) στα τοιχώματα των αρτηριών. Μαζί με άλλα συστατικά, η LDL χοληστερίνη μπορεί να δημιουργήσει μια πλάκα, την αθηρωματική πλάκα, η οποία εμποδίζει την ροή του αίματος διαμέσου των αρτηριών και μπορεί να επιφέρει ως αποτέλεσμα έμφραγμα ή στεφανιαία νόσο.

Αντίθετα, η HDL χοληστερίνη  μεταφέρει περίπου το 1/3 με το ¼ της χοληστερίνης του αίματος. Έχει ονομαστεί «καλή» χοληστερίνη λόγω του ότι, απομακρύνει τη χοληστερίνη από τα τοιχώματα των αρτηριών και την επιστρέφει στο συκώτι, απ’ όπου και αποβάλλεται. Έτσι ελαττώνει τον κίνδυνο για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου ή γενικά καρδιαγγειακών παθήσεων

Μελέτες έχουν δείξει ότι σε ενήλικες με υψηλή τιμή χοληστερίνης, ο κίνδυνος για καρδιακό επεισόδιο μειώνεται κατά 2% για κάθε μείωση των επιπέδων της ολικής χοληστερίνης κατά 1%. Με άλλα λόγια, σε περίπτωση που έχετε υψηλή χοληστερίνη, μια μείωση της κατά 15%, μπορεί να μειώσει το κίνδυνο που διατρέχεται για καρδιαγγειακές παθήσεις, κατά 30%.

Το κλειδί επομένως στην πρόληψη της στεφανιαίας νόσου είναι να διατηρούμε χαμηλές τις τιμές της LDL «κακής» χοληστερόλης και υψηλές τις τιμές της HDL «καλής» χοληστερόλης

ΤΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗΣ

Ολική χοληστερίνη
Η επιθυμητή τιμή μετά την ηλικία των 18 ετών είναι κάτω από 200 mg/dl.  Για τα νέα παιδιά 2-18 ετών τα όρια είναι <160 mg/dl. Επίπεδα χοληστερόλης κάτω από 180 mg/dl συνοδεύονται από τη χαμηλότερη θνησιμότητα εξαιτίας εμφράγματος

Τιμή HDL πάνω από 60 mg/dl τείνει να μειώνει τον κίνδυνο που προέρχεται από μια υψηλή τιμή LDL

Τι μπορείτε να κάνετε για την πρόληψη;

Οι συστάσεις της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας είναι:

- Σε περίπτωση που είστε ένα υγιής ενήλικας άνω των 20 ετών, ελέγξτε τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα, τουλάχιστον κάθε 5 χρόνια.

- Περιορίστε την πρόσληψη χοληστερίνης σε όχι πάνω από 300 mg ανά ημέρα. Ο κρόκος ενός αυγού περιέχει περίπου 213 mg χοληστερίνης. Αντίθετα, το ασπράδι του αυγού, δεν περιέχει καθόλου λίπος και χοληστερίνη, ενώ αποτελεί πολύ καλή πηγή πρωτείνης. Μπορείτε να αντικαταστήσετε τον κρόκο αυγού με δύο ασπράδια αυγού σε πολλές από τις συνταγές που περιέχουν αυγά

- Περιορίστε την ολική πρόσληψη λίπους σε ποσοστό κάτω από το 30% των συνολικών θερμίδων,

- Μειώστε την κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών οξέων. Κορέσμενα λιπαρά οξέα περιέχονται κυρίως στα ζωικά προϊόντα, όπως είναι το κρέας (ιδίαιτερα τα λιπαρά), τα γαλακτοκομικά προϊόντα πλούσια σε λιπαρά, όπως είναι το πλήρες γάλα, το παγωτό, η κρέμα γάλακτος, το τυρί. Το βούτυρο, και τα τροπικά έλαια, όπως η καρύδα, το φοινικέλαιο περιέχουν επίσης κορεσμένα λιπαρά οξέα. Μεγάλη κατανάλωση κεκορεσμένων λιπαρών οξέων αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, λόγω του ότι τα συγκεκριμένα λιπαρά οξέα έχουν την ιδιότητα να ανεβάζουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα περισσότερο από κάθε άλλο τρόφιμο. Αυξάνουν τις τιμές της ολικής και της «κακής» χοληστερίνης, δημηιουργώντας αρτηριοσκλήρωση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, όταν προσπαθείτε να μειώσετε τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα μέσω της διατροφής, θα πρέπει να περιόρισετε την ολική πρόσληψη λιπους, και ιδιαίτερα του κορσμένου λίπους.

- Αυξήστε την κατανάλωση μονοακόρεστων και τα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων. Τα συγκεκριμένα λιπαρά οξέα μπορούν να βοηθήσουν στην μείωση των επιπέδων χοληστερίνης στο αίμα. Το ελαιόλαδο, οι ελιές και πολλοί ξηροί καρποί: αμύγδαλα, φιστίκια, φουντούκια, καρύδια και άλλα φυτικά τρόφιμα αποτελούν πηγές μονοακόρεστων λιπαρών οξέων. Τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα μειώνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, χαμηλώνοντας μόνο τις τιμές της ολικής και της «κακής» (LDL) χοληστερίνης, και όχι της «καλής» (HDL) χοληστερίνης. Πηγές πολυακόρεστων λιπαρών οξέων είναι τα φυτικά λίπη (καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο, καρθαμέλαιο), μερικά είδη ξηρών καρπών, όπως κουκουνάρια, τα φουντούκια και τα καρύδια. Όταν τα κορεσμένα λιπαρά οξέα αντικαθίστανται από πολυακόρεστα, τα επίπεδα της «κακής» (LDL) χοληστερίνης μειώνονται αλλά παράλληλη μειώνονται και τα επίπεδα της «καλής» (HDL) χοληστερίνης. Έτσι, σε μεγάλες ποσότητες, όπου η «καλή» (HDL) χοληστερίνη μειώνεται κατά πολύ, ενδέχεται να προκαλέσουν αθηρωματική πλάκα

Αρχείο Αναρτήσεων