Καρδιολογικό Βήμα

Πρόληψη και θεραπεία καρδιοπαθειών

Το ελαιόλαδο και τα οφέλη του

Μπορεί η χώρα μας να μη φημίζεται για την παραγωγή μαύρου χρυσού,
διαθέτει όμως αρκετό πράσινο χρυσό: ελαιόλαδο. Και ενώ το λάδι που
βγαίνει από τις... πέτρες (πετρ-έλαιο) βοηθά την οικονομία των κρατών
που το παράγουν, το λάδι που βγάζουν οι ελιές βοηθά την υγεία των
πολιτών των κρατών που το παράγουν. Αυτό τουλάχιστον το συμπέρασμα
βγαίνει από επιστημονικές έρευνες που έγιναν τα τελευταία χρόνια σε
όλο τον κόσμο.
Η κατανάλωση ελαιολάδου, ως του κυρίου λίπους στη διατροφή μας,
αποτελεί ασπίδα κατά των καρδιαγγειακών παθήσεων. Το θετικό αυτό
στοιχείο είναι αποτέλεσμα πολλών αλλαγών που η κατανάλωση ελαιολάδου
επιφέρει στον οργανισμό. Συγκεκριμένα, είναι πλέον επιστημονικά
τεκμηριωμένο ότι κατανάλωση ελαιολάδου αντί λιπών ζωικής προέλευσης ή
μαργαρίνης μειώνει τη συγκέντρωση της «κακής» χοληστερίνης στο αίμα
(LDL-χοληστερίνη) χωρίς όμως να μειώνει τη συγκέντρωση της «καλής»
χοληστερίνης (HDL-χοληστερίνη). Μείωση επίσης επέρχεται και στη
συγκέντρωση τριγλυκεριδίων (λιπιδίων) στο αίμα. Οπως γνωρίζετε, υψηλή
συγκέντρωση «κακής» χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων στο αίμα μπορεί να
επιταχύνει το φράξιμο των αρτηριών που μεταφέρουν το οξυγόνο και τα
θρεπτικά συστατικά στον εγκέφαλο και στον καρδιακό μυ, με πολύ
οδυνηρές συνέπειες για την υγεία.
Μια άλλη πολύ θετική συνέπεια της κατανάλωσης ελαιολάδου είναι η
μείωση κατά αρκετές μονάδες της πίεσης, συστολικής και διαστολικής. Η
υπέρταση είναι ένας από τους σοβαρότερους προδιαθεσιακούς παράγοντες
για την εμφάνιση καρδιοπαθειών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Αυτό
συμβαίνει γιατί το αίμα ταξιδεύοντας μέσα από τις αρτηρίες με μεγάλη
πίεση τραυματίζει τα τοιχώματα των αγγείων και τους προκαλεί μικρές
πληγές. Κατά τη διαδικασία κλεισίματος της πληγής, η χοληστερίνη και
τα διάφορα λιπίδια που κυκλοφορούν στο αίμα μαζεύονται στην πληγή και
δημιουργούν ένα εξόγκωμα στο τοίχωμα της αρτηρίας. Με την πάροδο του
χρόνου το εξόγκωμα μεγαλώνει και σε ανύποπτο χρόνο μπορεί να
προκαλέσει ολικό φράξιμο της αρτηρίας αν κάποιος θρόμβος αίματος
προσπαθήσει να περάσει και φρακάρει στο σημείο όπου είναι το εξόγκωμα.
Η ροή του αίματος στη συγκεκριμένη αρτηρία σταματά, με αποτέλεσμα τη
νέκρωση του μέρους του εγκεφάλου ή της καρδιάς που οξυγονωνόταν και
τρεφόταν από αυτή την αρτηρία.
Το ελαιόλαδο είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά έλαια στην οξείδωση και
περιέχει πληθώρα αντιοξειδωτικών ουσιών, όπως βιταμίνη Ε και
πολυφαινόλες. Η οξείδωση των λιπιδίων και της χοληστερίνης στο αίμα
είναι ένας ακόμη παράγοντας που επιταχύνει το φράξιμο των αρτηριών.
Κατανάλωση ελαιολάδου στη θέση λιπών ζωικής προέλευσης και μαργαρινών
προστατεύει τα λιπίδια και τη χοληστερίνη από την οξείδωση, μειώνοντας
έτσι την εναπόθεσή τους στα τοιχώματα των αρτηριών που τελικά, όπως
είπαμε και πιο πάνω, οδηγεί στο φράξιμο των αρτηριών.
Εκτός από την προστασία κατά των καρδιαγγειακών ασθενειών,
αποτελέσματα σχετικά πρόσφατων ερευνών δείχνουν ότι η κατανάλωση
ελαιολάδου μπορεί να προλάβει την εμφάνιση ή να μειώσει τον ρυθμό
ανάπτυξης του καρκίνου του στήθους και ίσως και άλλων μορφών καρκίνου.
Η θετική αυτή ιδιότητα του ελαιολάδου αποδίδεται σε διάφορα συστατικά
που περιέχει, όπως είναι η σκουαλίνη (squalene).
Η θετική επίδραση του ελαιολάδου στην υγεία προέρχεται κυρίως από την
υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και την παρουσία
αντιοξειδωτικών ουσιών. Τι είναι όμως τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και
σε ποια χαρακτηριστικά τους οφείλονται οι θετικές επιδράσεις που έχουν
στην υγεία μας; Κατ' αρχήν θα πρέπει να κάνουμε έναν βασικό
διαχωρισμό: άλλο πράγμα είναι τα «λίπη» και άλλο τα «λιπαρά οξέα». Τα
λίπη είναι ενώσεις που περιέχουν τρία λιπαρά οξέα. Το είδος των
λιπαρών οξέων που περιέχονται στα διάφορα λίπη προσδίδει στα λίπη τα
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.
Τι είναι όμως τα λιπαρά οξέα; Είναι αλυσίδες ατόμων άνθρακα, που
αποτελούν τη βάση του λιπαρού οξέος, και άτομα υδρογόνου και οξυγόνου
ενωμένα με τα άτομα του άνθρακα με μονούς ή διπλούς δεσμούς. Ανάλογα
με τον αριθμό των ατόμων υδρογόνου που έχει το κάθε άτομο άνθρακα και
τα είδη των δεσμών που ενώνουν τους άνθρακες, τα λιπαρά οξέα
χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: α) τα κεκορεσμένα, όπου όλα τα
άτομα άνθρακα έχουν από τέσσερα υδρογόνα το κάθε ένα, είναι δηλαδή τα
άτομα του άνθρακα κεκορεσμένα με άτομα υδρογόνου· β) τα μονοακόρεστα,
όπου όλα τα άτομα άνθρακα πλην ενός έχουν από τέσσερα υδρογόνα· και γ)
τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, όπου περισσότερα από ένα άτομα άνθρακα
έχουν λιγότερα από τέσσερα υδρογόνα το κάθε ένα. Ενα άλλο είδος
λιπαρών οξέων είναι τα trans-λιπαρά οξέα, τα οποία είναι δημιούργημα
ανθρώπινο. Προέρχονται από φυτικά λίπη, που επεξεργάζονται κατάλληλα
για να δώσουν στα φυτικά λίπη, που βρίσκονται σε υγρή μορφή, στερεά
μορφή. Τα trans-λιπαρά οξέα είναι το βασικό συστατικό στις μαργαρίνες
που κυκλοφορούν στο εμπόριο.
Το είδος των δεσμών που ενώνουν τα άτομα άνθρακα δίνει στα διάφορα
λιπαρά οξέα τη μορφή που έχουν σε διάφορες θερμοκρασίες και κάνει
εύκολη την αναγνώρισή τους. Ετσι, τα λίπη που περιέχουν κυρίως
κεκορεσμένα λιπαρά οξέα (π.χ. ζωικά λίπη, βούτυρο) βρίσκονται σε
στερεά μορφή σε θερμοκρασία δωματίου, τα λίπη που περιέχουν κυρίως
μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (π.χ. ελαιόλαδο) βρίσκονται σε υγρή μορφή σε
θερμοκρασία δωματίου αλλά παίρνουν ημιστερεά μορφή όταν τα βάζουμε στο
ψυγείο, ενώ τα λίπη που περιέχουν κυρίως πολυακόρεστα λιπαρά οξέα
(π.χ. καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, ιχθυέλαιο) βρίσκονται σε υγρή μορφή
ακόμη και όταν είναι στο ψυγείο.
Είπαμε λοιπόν ότι το ελαιόλαδο είναι καλό για την υγεία μας. Δεν παύει
όμως να είναι λίπος, και ως λίπος έχει πολλές θερμίδες ανά γραμμάριο.
Τι επίπτωση λοιπόν μπορεί να έχει στο βάρος μας η κατανάλωση
ελαιολάδου; Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι θα πρέπει να
χρησιμοποιήσουμε το ελαιόλαδο στη θέση άλλων λαδιών ή λιπών εν γένει
και όχι ως κάτι επιπλέον στη διατροφή μας. Μπορούμε, π.χ., να
χρησιμοποιούμε ελαιόλαδο αντί βουτύρου για να τηγανίζουμε τα αβγά,
ελαιόλαδο αντί σπορελαίου για να τηγανίζουμε τις πατάτες ή στη θέση
της μαργαρίνης στα φαγητά. Η ευεργετική Μεσογειακή δίαιτα
ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ αποτελεί βασικό συστατικό της Μεσογειακής δίαιτας, της
διατροφής δηλαδή των λαών που ζουν γύρω από τη Μεσόγειο και η οποία
θεωρείται μια από τις πιο υγιεινές δίαιτες στον κόσμο. Πολλοί
επιστήμονες μάλιστα πιστεύουν ότι οι ευεργετικές ιδιότητες της
Μεσογειακής διατροφής οφείλονται κατά κύριο λόγο στο ελαιόλαδο.
Σημασία έχει ότι εμείς οι Ελληνες που έχουμε άφθονο και φθηνό, σε
σχέση με την τιμή που πωλείται εδώ στις ΗΠΑ, ελαιόλαδο θα πρέπει να το
χρησιμοποιούμε όσο το δυνατόν περισσότερο για να απολαμβάνουμε τις
ευεργετικές για την υγεία ιδιότητές του. Παράλληλα θα πρέπει να
προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε όσο μπορούμε περισσότερο την παραδοσιακή
ελληνική δίαιτα, που αποτελεί και τη βάση της λεγόμενης Μεσογειακής
διατροφής.







Αρχείο Αναρτήσεων